Narzędzie przedstawione na ilustracji służy do obsługi układu
A. smarowania.
B. chłodniczego.
C. przeniesienia napędu.
D. kierowniczego.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz M.45-X-18.06).
To narzędzie to łańcuchowy klucz do filtrów oleju, czyli typowe wyposażenie używane przy obsłudze układu smarowania. Łańcuch obejmuje puszkę filtra oleju, a podczas obracania rękojeści zaciska się na niej i pozwala odkręcić filtr, który często jest mocno zapieczony od temperatury, starego oleju i zabrudzeń. W praktyce używa się go głównie przy wymianie oleju silnikowego i filtra, czyli przy jednej z podstawowych czynności serwisowych w motocyklu. Moim zdaniem to jedno z tych narzędzi, które wygląda trochę jak coś od napędu, bo ma łańcuch, ale jego zastosowanie jest zupełnie inne. Dobra praktyka jest taka, żeby przed montażem nowego filtra lekko posmarować uszczelkę świeżym olejem, dokręcić filtr zgodnie z zaleceniem producenta, a po uruchomieniu silnika sprawdzić szczelność. Nie powinno się też miażdżyć filtra bez potrzeby ani używać klucza do dokręcania „na siłę”, bo można uszkodzić gwint, uszczelkę albo korpus filtra. Zużyty olej i filtr oddaje się do utylizacji, nie wylewa gdzie popadnie, bo to i nielegalne, i zwyczajnie nieprofesjonalne.
Na ilustracji widać narzędzie, które może zmylić, bo posiada łańcuch, ale nie służy ono do regulacji ani naprawy układu przeniesienia napędu. W motocyklu łańcuch napędowy obsługuje się innymi narzędziami: przyrządem do rozkuwania i zakuwania ogniw, miernikiem zużycia, kluczami do regulacji naciągu osi tylnego koła czy smarownicą do łańcucha. Tutaj łańcuch jest tylko elementem chwytającym, który zaciska się na cylindrycznym filtrze oleju. Stąd poprawne skojarzenie powinno iść w stronę układu smarowania, a dokładniej wymiany filtra oleju. Układ chłodniczy obsługuje się zupełnie inaczej: sprawdza się szczelność korka i chłodnicy, wymienia płyn chłodzący, odpowietrza obieg, czasem używa refraktometru lub testera ciśnienia. Taki klucz łańcuchowy nie ma tam praktycznego zastosowania, bo nie służy do przewodów, opasek ani chłodnicy. Podobnie układ kierowniczy wymaga narzędzi do łożysk główki ramy, kluczy hakowych, ściągaczy lub klucza dynamometrycznego. Typowy błąd myślowy polega na ocenieniu narzędzia tylko po wyglądzie łańcucha, zamiast po zasadzie działania i elemencie, który ma ono chwytać. Z mojego doświadczenia warto zawsze zapytać siebie: czy narzędzie reguluje luz, demontuje element napędu, czy raczej odkręca okrągły filtr eksploatacyjny. Tutaj odpowiedź jest jasna: obsługa oleju i filtra, czyli układ smarowania.