Norma EURO4 dotyczy
A. klasyfikacji olejów przekładniowych.
B. dopuszczalnej emisji hałasu dla pojazdów silnikowych.
C. klasyfikacji olejów silnikowych.
D. dopuszczalnych emisji spalin dla pojazdów silnikowych.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz M.45-X-18.06).
Norma EURO4 dotyczy dopuszczalnych emisji spalin dla pojazdów silnikowych, czyli określa, ile szkodliwych składników może znaleźć się w gazach wylotowych. Chodzi głównie o tlenek węgla CO, węglowodory HC, tlenki azotu NOx oraz w niektórych zastosowaniach także cząstki stałe. W praktyce warsztatowej taka wiedza jest ważna, bo przy diagnostyce motocykla lub samochodu trzeba rozumieć, po co stosuje się sondę lambda, katalizator, wtrysk paliwa, układ EVAP czy diagnostykę OBD. Jeżeli pojazd ma spełniać EURO4, to nie wystarczy, że silnik równo pracuje na ucho. Skład mieszanki, sprawność katalizatora i zapłonu muszą być w normie, inaczej analiza spalin pokaże problem. Moim zdaniem to jedna z tych norm, które realnie zmieniły konstrukcję pojazdów, bo wymusiły dokładniejsze sterowanie dawką paliwa i lepszą kontrolę spalania. Dobre praktyki branżowe mówią, żeby przy usterkach emisji nie wymieniać od razu katalizatora, tylko najpierw sprawdzić błędy sterownika, szczelność dolotu i wydechu, stan świec, sondy lambda oraz temperaturę pracy silnika.
Norma EURO4 bywa mylona z różnymi oznaczeniami technicznymi, bo w motoryzacji jest sporo skrótów i klasyfikacji. Oleje silnikowe mają własne systemy oznaczania, na przykład SAE dla lepkości, API i ACEA dla jakości, a w motocyklach bardzo ważne jest też JASO MA lub JASO MB, szczególnie przy mokrym sprzęgle. To zupełnie inny obszar niż wymagania emisyjne. Podobnie oleje przekładniowe klasyfikuje się według lepkości SAE J306 oraz jakości API GL, gdzie liczy się odporność filmu olejowego, dodatki przeciwzużyciowe i praca przekładni pod obciążeniem, a nie skład spalin z rury wydechowej. Hałas pojazdów także jest regulowany, zwykle w procedurach homologacyjnych i pomiarach w dB(A), ale nie jest to główny sens normy EURO4. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi słowo norma i zakłada, że chodzi o dowolny parametr techniczny: olej, hałas albo ogólną jakość pojazdu. W rzeczywistości EURO4 należy kojarzyć przede wszystkim z ekologią spalin i homologacją emisyjną. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać to tak: normy Euro opisują, jak czysto pojazd spala paliwo, a nie jaki olej należy wlać ani jak głośno może pracować wydech. W serwisie ma to praktyczne znaczenie, bo usterka sondy lambda, nieszczelny dolot, uszkodzony katalizator albo źle dobrana mapa wtrysku może spowodować przekroczenie emisji, nawet gdy pojazd normalnie jedzie.