Przyrząd przedstawiony na ilustracji należy zastosować podczas
A. regulacji naciągu łańcucha napędowego.
B. wymiany klocków hamulcowych.
C. wymiany amortyzatorów.
D. regulacji naciągu szprych obręczy.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2020 (arkusz MG.23-SG-20.06).
Przyrząd z ilustracji to klucz do szprych, często w zestawie z wymiennymi końcówkami pod różne rozmiary nypli. Stosuje się go właśnie podczas regulacji naciągu szprych obręczy. W kole szprychowym każda szprycha pracuje na rozciąganie, a jej naciąg wpływa na sztywność koła, bicie boczne i promieniowe oraz bezpieczeństwo jazdy. W praktyce mechanik zakłada odpowiednią końcówkę na nypel szprychy i wykonuje małe korekty, zwykle po ćwierć obrotu, kontrolując przy tym centrowanie obręczy na stojaku lub w motocyklu. Moim zdaniem to jest jedna z tych czynności, gdzie cierpliwość robi większą robotę niż siła. Dobra praktyka warsztatowa mówi, żeby używać klucza dobrze dopasowanego do nypla, bo za luźny łatwo zaokrągla krawędzie. Naciąg powinien być równomierny, zgodny z dokumentacją producenta, a po regulacji warto sprawdzić dźwięk szprych przez lekkie opukiwanie oraz upewnić się, że koło nie ma wyczuwalnego bicia. Zbyt luźne szprychy mogą powodować pękanie, rozcentrowanie koła i niestabilne prowadzenie motocykla, szczególnie w enduro czy crossie.
Na ilustracji nie widać narzędzia typowego do amortyzatorów, hamulców ani do napędu łańcuchowego. To ważne, bo w warsztacie łatwo pomylić przeznaczenie narzędzia, jeśli patrzy się tylko na to, że ma mały uchwyt i metalowe końcówki. Przy wymianie amortyzatorów używa się zwykle kluczy nasadowych, płaskich, dynamometrycznych, czasem ściągaczy do sprężyn albo specjalnych przyrządów do zawieszenia. Tam pracujemy przy mocowaniach amortyzatora, tulejach, śrubach i momentach dokręcania, a nie przy małych nyplach na obręczy. Przy wymianie klocków hamulcowych potrzebne są narzędzia do demontażu zacisku, wypchnięcia tłoczków, czyszczenia prowadnic i kontroli tarczy. Klucz do szprych nie pasuje do tej operacji, bo układ hamulcowy ma zupełnie inne elementy robocze i inne wymagania bezpieczeństwa. Regulacja naciągu łańcucha napędowego też wygląda inaczej: kontroluje się luz łańcucha, ustawia położenie osi tylnego koła za pomocą napinaczy i sprawdza osiowość koła. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi małe narzędzie regulacyjne i kojarzy je z każdą regulacją w motocyklu. A tutaj kluczowa jest budowa końcówek: mają obejmować nypel szprychy, żeby można było zmienić jej naciąg bez niszczenia krawędzi. Z mojego doświadczenia, zbyt mocne kręcenie takim kluczem na ślepo szybko kończy się krzywą obręczą, więc zawsze trzeba kontrolować bicie koła i robić korekty stopniowo.