W tabeli przedstawiono normy emisji tlenku węgla. Który z wyników pomiaru kwalifikuje skuter wyprodukowany w październiku 1986 roku do naprawy?
| lp. | Pojazd | Dopuszczalna zawartość CO % objętości | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Do dnia 30.09.1986 r. | Od dnia 01.10.1986 r. do dnia 30.06.1995 r. | Od dnia 01.07.1995 r. do dnia 30.04.2004 r. | Od dnia 01.05.2004 r. | ||
| 1 | Motocykl | 5,5 | 4,5 | 4,5 | 4,5 |
| 2 | Inny pojazd samochodowy | 4,5 | 3,5 | 0,5 | 0,3 |
Skuter z października 1986 r. należy oceniać według przedziału obowiązującego od dnia 01.10.1986 r. do 30.06.1995 r. Dla motocykla dopuszczalna zawartość tlenku węgla CO w spalinach wynosi wtedy 4,5% objętości. Wynik 5,0% jest więc wyższy od limitu, czyli pojazd nie spełnia wymagań i kwalifikuje się do naprawy albo przynajmniej do regulacji układu zasilania i zapłonu. W praktyce taki wynik może wskazywać na zbyt bogatą mieszankę paliwowo-powietrzną, źle ustawiony gaźnik, zabrudzony filtr powietrza, niesprawne ssanie, zużytą świecę zapłonową albo problem z układem zapłonowym. Moim zdaniem przy takich pytaniach najważniejsze jest nie tylko odczytać liczbę z tabeli, ale też dobrze dopasować datę produkcji i rodzaj pojazdu. Wynik równy limitowi jeszcze przechodzi, ale każdy wynik powyżej limitu, nawet pozornie niewiele, jest podstawą do negatywnej oceny emisji. W warsztacie trzeba też pamiętać o rozgrzaniu silnika, sprawnym analizatorze spalin i stabilnych obrotach biegu jałowego, bo inaczej pomiar może wyjść przekłamany.
W tym pytaniu łatwo pomylić samą wartość normy z wynikiem, który powoduje skierowanie pojazdu do naprawy. Skuter wyprodukowany w październiku 1986 r. wpada już w okres od 01.10.1986 r. do 30.06.1995 r., a dla motocykla limit CO wynosi wtedy 4,5% objętości. Jeżeli pomiar daje dokładnie 4,5%, to nie oznacza jeszcze przekroczenia normy. To jest wartość graniczna, czyli dopuszczalna, choć z mojego doświadczenia taki wynik i tak sugeruje, że warto zajrzeć do regulacji gaźnika, bo zapasu praktycznie nie ma. Wynik 3,5% też nie kwalifikuje skutera do naprawy, ponieważ jest poniżej limitu dla motocykla z tego rocznika. Taka liczba może się kojarzyć z inną rubryką tabeli, szczególnie z „innym pojazdem samochodowym”, ale skuter należy traktować zgodnie z wierszem dla motocykla, jeśli mówimy o tej tabeli. Wynik 0,5% jest jeszcze niższy i typowo pasuje do znacznie ostrzejszych wymagań dla późniejszych pojazdów lub innej kategorii, więc podstawianie go do skutera z 1986 r. byłoby błędem. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś wybiera najniższą wartość jako „najbardziej ekologiczną” albo odczytuje nie tę kolumnę dat. W diagnostyce liczy się porównanie: wynik pomiaru > dopuszczalny limit. Dopiero 5,0% przekracza 4,5%, więc wskazuje na konieczność naprawy, regulacji mieszanki, kontroli filtra powietrza, świecy i ogólnego stanu spalania.