Weryfikację którego elementu przedstawiono na ilustracji?
A. Rozrusznika.
B. Alternatora.
C. Hamulców.
D. Sprzęgła.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2020 (arkusz MG.23-SG-20.06).
Na ilustracji pokazano weryfikację elementu sprzęgła, najpewniej pomiar grubości tarczy sprzęgłowej lub płytki sprzęgła za pomocą suwmiarki. W motocyklach, szczególnie ze sprzęgłem mokrym wielotarczowym, kontroluje się grubość tarcz ciernych, stan przekładek stalowych, ślady przegrzania, zwichrowanie oraz zużycie wypustów. Taki pomiar nie robi się „na oko”, tylko porównuje z wartościami granicznymi podanymi w dokumentacji serwisowej producenta. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, które wyglądają prosto, ale łatwo tu o pomyłkę, jeśli element jest brudny od oleju albo suwmiarka nie jest dobrze ustawiona. Dobra praktyka warsztatowa to pomiar w kilku miejscach obwodu, sprawdzenie płaskości tarcz na płycie kontrolnej oraz ocena sprężyn dociskowych i kosza sprzęgłowego. Zużyte tarcze powodują ślizganie sprzęgła, trudności ze zmianą biegów, szarpanie przy ruszaniu i zapach przegrzanego oleju. Ten temat należy do przeniesienia napędu, bo sprzęgło przekazuje moment obrotowy z silnika na skrzynię biegów.
Na zdjęciu łatwo zasugerować się samym narzędziem pomiarowym, bo suwmiarką można sprawdzać wiele części motocykla. Trzeba jednak patrzeć na kształt mierzonego elementu. Widoczny pierścień z wypustami i okładziną cierną przypomina tarczę sprzęgłową stosowaną w sprzęgłach wielotarczowych, a nie element hamulcowy. W hamulcach kontroluje się zwykle grubość tarczy hamulcowej, grubość okładzin klocków, bicie tarczy albo stan zacisku. Tarcza hamulcowa ma inną geometrię, jest pełnym metalowym dyskiem mocowanym do koła, a klocek hamulcowy nie wygląda jak pierścieniowa tarcza z wieloma zębami. Alternator i rozrusznik należą do instalacji elektrycznej, więc ich weryfikacja najczęściej obejmuje pomiary napięcia, prądu, rezystancji uzwojeń, spadków napięć, stanu szczotek albo komutatora. Tam podstawowym przyrządem byłby raczej multimetr, tester akumulatora lub przyrząd diagnostyczny, a nie pomiar grubości takiej tarczy. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi okrągły element i od razu kojarzy go z hamulcem, bo hamulce też są okrągłe i cierne. W praktyce warsztatowej liczy się jednak funkcja części, jej kształt montażowy i miejsce pracy w zespole. Tutaj chodzi o ocenę zużycia elementu sprzęgła w układzie przeniesienia napędu.