Wszystkie przedstawione na ilustracji przyrządy stosuje się
A. do regulacji naciągu łańcucha.
B. do wymiany oleju i filtra oleju w silniku.
C. do regulacji luzu zaworowego w silniku.
D. do wymiany oleju w skrzynce przekładniowej.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz M.45-X-18.06).
Te przyrządy pasują do czynności związanej z regulacją luzu zaworowego w silniku. Na ilustracji widać m.in. szczelinomierz listkowy, klucze imbusowe, nasadki, grzechotkę, mały klucz płaski i narzędzia pomocnicze. Szczelinomierz jest tu najważniejszą podpowiedzią, bo właśnie nim sprawdza się odstęp między elementem sterującym zaworem a końcówką zaworu albo płytką regulacyjną, zależnie od konstrukcji rozrządu. W praktyce serwisowej luz zaworowy mierzy się najczęściej na zimnym silniku, według danych producenta, np. osobno dla zaworów ssących i wydechowych. Zbyt mały luz może powodować niedomykanie zaworu, spadek kompresji i wypalanie gniazd, a zbyt duży luz daje hałas, gorszą kulturę pracy i przyspieszone zużycie elementów rozrządu. Moim zdaniem to jedna z tych regulacji, gdzie cierpliwość jest ważniejsza niż siła. Dobra praktyka to ustawienie tłoka we właściwym położeniu, najczęściej w GMP suwu sprężania, użycie czystych narzędzi, sprawdzenie wartości po dokręceniu śruby kontrującej i zapisanie wyniku w dokumentacji obsługowej.
W tym pytaniu łatwo pomylić zestaw narzędzi ogólnowarsztatowych z narzędziami do zupełnie innych czynności. Regulacja naciągu łańcucha napędowego zwykle wymaga kluczy do osi koła, regulacji napinaczy przy wahaczu oraz kontroli ugięcia łańcucha, ale nie wymaga szczelinomierza listkowego. Szczelinomierz jest mocnym sygnałem, że chodzi o pomiar bardzo małego luzu, najczęściej rzędu dziesiątych części milimetra, a taki pomiar wykonuje się przy zaworach, nie przy łańcuchu napędowym. Z kolei wymiana oleju i filtra oleju w silniku kojarzy się z kluczem do filtra, miską zlewową, korkiem spustowym, nową uszczelką i odpowiednim olejem silnikowym. Klucze imbusowe czy grzechotka mogą się przydać do demontażu osłon, ale sam ich widok nie oznacza procedury olejowej. Podobnie wymiana oleju w skrzynce przekładniowej dotyczy korka spustowego i kontrolnego, właściwej lepkości oleju oraz poziomu napełnienia, a nie precyzyjnego ustawiania luzu między częściami rozrządu. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś patrzy na pojedynczy element, na przykład olejarkę albo grzechotkę, i od razu łączy go z obsługą smarowania. A trzeba patrzeć na cały komplet. Obecność szczelinomierza, małych kluczy i narzędzi do dojścia pod pokrywę zaworową wskazuje na regulację luzu zaworowego. W warsztacie zawsze warto wiązać narzędzie nie tylko z jego nazwą, ale z konkretnym pomiarem i etapem technologii naprawy.