Zalecane w instrukcji obsługi, proporcje łączenia koncentratu płynu chłodniczego z wodą dla motocykla GXXX o pojemności układu chłodzenia 2800 ml to 50% wody i 50% koncentratu. Ile należy zastosować koncentratu, a ile wody?
A. Woda [ml]: 1800; Koncentrat płynu chłodniczego [ml]: 1000
B. Woda [ml]: 2000; Koncentrat płynu chłodniczego [ml]: 800
C. Woda [ml]: 1000; Koncentrat płynu chłodniczego [ml]: 1800
D. Woda [ml]: 1400; Koncentrat płynu chłodniczego [ml]: 1400
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2020 (arkusz MG.23-SG-20.06).
W tym zadaniu kluczowe jest to, że proporcja 50% wody i 50% koncentratu oznacza podział całej objętości układu chłodzenia dokładnie na dwie równe części. Skoro układ chłodzenia motocykla ma pojemność 2800 ml, to połowa tej wartości wynosi 1400 ml. Czyli należy przygotować 1400 ml wody oraz 1400 ml koncentratu płynu chłodniczego. Proste rachunkowo, ale w praktyce serwisowej bardzo ważne, bo zbyt mało koncentratu pogarsza ochronę przed zamarzaniem, korozją i kawitacją, a zbyt dużo koncentratu też nie jest dobre, bo może obniżyć zdolność odbierania ciepła. Moim zdaniem najlepiej odmierzać składniki w czystej miarce warsztatowej i używać wody demineralizowanej, a nie zwykłej kranówki, bo kamień kotłowy i osady potrafią później narobić problemów w chłodnicy, pompie cieczy czy kanałach wodnych silnika. Dobra praktyka to też sprawdzić instrukcję obsługi konkretnego motocykla, odpowietrzyć układ po zalaniu i skontrolować poziom po rozgrzaniu oraz ostygnięciu silnika.
Przy takim pytaniu najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś patrzy tylko na łączną pojemność 2800 ml, ale nie dzieli jej zgodnie z podaną proporcją. Mieszanka 50% na 50% nie oznacza, że jednego składnika może być trochę więcej, a drugiego mniej, byle razem wyszło 2800 ml. To ma być równa ilość wody i koncentratu. Dlatego układy typu 2000 ml wody i 800 ml koncentratu albo 1800 ml wody i 1000 ml koncentratu dają mieszankę za bardzo rozcieńczoną wodą. Taki płyn może mieć słabszą ochronę antykorozyjną, niższą odporność na zamarzanie i gorszą stabilność dodatków uszlachetniających. Z kolei wariant 1000 ml wody i 1800 ml koncentratu idzie w drugą stronę, czyli koncentratu jest za dużo. Wbrew temu, co czasem się wydaje, większa ilość koncentratu nie zawsze znaczy lepiej. Nadmierne stężenie może pogorszyć przewodzenie ciepła i utrudnić prawidłową pracę układu chłodzenia, zwłaszcza w motocyklu, gdzie przestrzeń i wydajność chłodnicy są dość ograniczone. W serwisie trzeba trzymać się danych producenta, bo płyn chłodzący to nie tylko ochrona przed mrozem, ale też smarowanie pompy cieczy, ochrona aluminium, uszczelek i kanałów chłodzących. Poprawne obliczenie jest więc takie: 2800 ml podzielone na dwie równe części, czyli 1400 ml wody i 1400 ml koncentratu. Niby drobiazg, ale takie drobiazgi decydują potem o trwałości silnika.