Czynność konserwująca części ruchome maszyny przedstawiona na rysunku to
Na rysunku widać smarowanie części ruchomych maszyny, najpewniej przez smarowniczkę, czyli tak zwaną kalamitkę, za pomocą smarownicy. Charakterystyczny jest gęsty, zielony smar, który nie spływa tak łatwo jak olej i zostaje w miejscu pracy łożyska, tulei, przegubu albo prowadnicy. Taka czynność ogranicza tarcie, zmniejsza zużycie powierzchni współpracujących i zabezpiecza elementy przed korozją oraz zatarciem. W praktyce warsztatowej robi się to zgodnie z DTR maszyny, instrukcją producenta i planem przeglądów, bo zbyt mało smaru powoduje grzanie i hałas, a zbyt dużo też potrafi zaszkodzić, np. wypchnąć uszczelnienia albo zbierać pył drzewny. Moim zdaniem to jedna z tych prostych czynności, które najbardziej wpływają na żywotność obrabiarki. Przy pilarkach, strugarkach, frezarkach czy okleiniarkach regularne smarowanie łożysk, prowadnic i mechanizmów posuwu daje spokojniejszą pracę maszyny i lepszą powtarzalność obróbki. Dobra praktyka to wyczyścić punkt smarny przed podaniem smaru, użyć smaru o właściwej klasie i po zakończeniu usunąć nadmiar, żeby nie robił się brudny, lepki nalot.
Pokazana czynność bywa mylona z oliwieniem, bo obie służą zmniejszeniu tarcia między elementami. Różnica jest jednak ważna. Oliwienie wykonuje się olejem, czyli środkiem bardziej płynnym, stosowanym na przykład do delikatnych mechanizmów, łańcuchów, prowadnic albo punktów, gdzie producent przewidział olejarkę. Na zdjęciu widać smarownicę i gęsty smar, który jest wtłaczany do punktu smarnego. Taki smar zostaje w węźle tarcia dłużej i lepiej pracuje tam, gdzie występują większe naciski, wolniejsze ruchy albo potrzeba uszczelnienia przed pyłem. W zakładach stolarskich to ma spore znaczenie, bo pył drzewny lubi mieszać się z niewłaściwym środkiem smarnym i robić coś w rodzaju pasty ściernej.
Dokręcanie dotyczy połączeń śrubowych, nakrętek, obejm i mocowań. Oczywiście jest to czynność konserwacyjna, ale jej celem jest utrzymanie właściwego docisku oraz eliminacja luzów mechanicznych, a nie dostarczenie środka smarnego do łożyska czy przegubu. Typowy błąd myślowy polega na tym, że widząc narzędzie przy maszynie, od razu kojarzy się je z kluczem i dokręcaniem. Tutaj końcówka narzędzia i wypływający smar pokazują jednak inną operację.
Odpowietrzanie stosuje się głównie w układach hydraulicznych, pneumatycznych albo smarownicach i instalacjach, gdy trzeba usunąć powietrze zakłócające prawidłową pracę. Nie polega ono na nakładaniu zielonego smaru na część ruchomą. Dobra praktyka branżowa mówi, żeby każdą taką czynność wykonywać według DTR, przy unieruchomionej i zabezpieczonej maszynie, a po smarowaniu sprawdzić, czy nie ma wycieków i nadmiaru środka w miejscu, gdzie mógłby dostać się na obrabiany materiał albo elementy napędowe.
Dokręcanie dotyczy połączeń śrubowych, nakrętek, obejm i mocowań. Oczywiście jest to czynność konserwacyjna, ale jej celem jest utrzymanie właściwego docisku oraz eliminacja luzów mechanicznych, a nie dostarczenie środka smarnego do łożyska czy przegubu. Typowy błąd myślowy polega na tym, że widząc narzędzie przy maszynie, od razu kojarzy się je z kluczem i dokręcaniem. Tutaj końcówka narzędzia i wypływający smar pokazują jednak inną operację.
Odpowietrzanie stosuje się głównie w układach hydraulicznych, pneumatycznych albo smarownicach i instalacjach, gdy trzeba usunąć powietrze zakłócające prawidłową pracę. Nie polega ono na nakładaniu zielonego smaru na część ruchomą. Dobra praktyka branżowa mówi, żeby każdą taką czynność wykonywać według DTR, przy unieruchomionej i zabezpieczonej maszynie, a po smarowaniu sprawdzić, czy nie ma wycieków i nadmiaru środka w miejscu, gdzie mógłby dostać się na obrabiany materiał albo elementy napędowe.