Do pomiaru średnicy zewnętrznej gwintu należy zastosować
Do pomiaru średnicy zewnętrznej gwintu stosuje się suwmiarkę, bo jej szczęki zewnętrzne pozwalają objąć element od zewnątrz i zmierzyć największą średnicę gwintu, czyli od wierzchołka zwoju do przeciwległego wierzchołka. W praktyce warsztatowej jest to podstawowy i szybki sposób kontroli, czy śruba, trzpień gwintowany albo wykonany gwint ma zbliżony wymiar nominalny, np. M8, M10 czy M12. Moim zdaniem to jedno z tych narzędzi, które trzeba mieć dobrze opanowane, bo używa się go ciągle. Dobra praktyka mówi, żeby przed pomiarem oczyścić gwint z wiórów, pyłu i oleju, sprawdzić wyzerowanie suwmiarki oraz nie dociskać szczęk zbyt mocno, bo można lekko zafałszować odczyt. Przy dokładniejszej kontroli średnicy zewnętrznej gwintu lepszy bywa mikrometr, ale z podanych narzędzi właściwa jest właśnie suwmiarka. W kontroli jakości taki pomiar często łączy się jeszcze ze sprawdzianem gwintowym, który potwierdza poprawność zarysu i pasowania gwintu.
Jeżeli do pomiaru średnicy zewnętrznej gwintu wybierze się inne narzędzie niż suwmiarka, to zwykle wynika to z pomylenia rodzaju mierzonego wymiaru. Średnicówka służy przede wszystkim do pomiaru średnic wewnętrznych, na przykład otworów, tulei, gniazd albo średnicy wewnętrznej gwintu w nakrętce. Nie obejmie poprawnie gwintu z zewnątrz, bo jej konstrukcja jest przygotowana do rozparcia lub kontaktu wewnątrz otworu. Wysokościomierz ma zupełnie inne zadanie: służy do wyznaczania wysokości, trasowania na płycie pomiarowej i kontroli położenia powierzchni względem bazy. Da się nim mierzyć bardzo dokładnie pewne wymiary, ale nie jest normalnym narzędziem do szybkiego uchwycenia średnicy zewnętrznej śruby czy wałka gwintowanego. Głębokościomierz, jak sama nazwa podpowiada, mierzy głębokość otworów, rowków, wpustów albo stopni. Typowy błąd polega na tym, że ktoś kojarzy każde narzędzie pomiarowe z dowolnym wymiarem, a w warsztacie trzeba patrzeć na kierunek pomiaru i powierzchnie kontaktu. Średnica zewnętrzna wymaga objęcia elementu od zewnątrz, więc potrzebne są szczęki zewnętrzne suwmiarki. Z mojego doświadczenia najwięcej pomyłek pojawia się przy gwintach, bo uczniowie skupiają się na samym słowie gwint, a nie na tym, czy mierzymy wymiar zewnętrzny, wewnętrzny, głębokość czy wysokość ustawienia.