Korzystając z danych w tabeli określ maksymalną średnicę freza do zastosowania na frezarce dolnowrzecionowej przy prędkości obrotowej wrzeciona 6 000 obr/min.
Maksymalna średnica freza przy prędkości obrotowej wrzeciona 6 000 obr/min wynosi 220 mm. W tabeli trzeba odszukać kolumnę dla 6 000 min⁻¹ i sprawdzić, dla jakich średnic narzędzia podano dopuszczalną prędkość skrawania. W tej kolumnie wartości występują dla średnic 140, 160, 180, 200 i 220 mm, a największą z nich jest właśnie 220 mm. Dla tej średnicy prędkość skrawania wynosi około 70 m/s, co zgadza się z zależnością $v_c=\frac{\pi\cdot D\cdot n}{60000}$. Przy D = 220 mm i n = 6 000 min⁻¹ wychodzi około 69 m/s, czyli w tabeli zaokrąglone do 70 m/s. Moim zdaniem to jest bardzo praktyczny przykład, bo na frezarce dolnowrzecionowej nie dobiera się freza „na oko”. Zbyt duża średnica przy wysokich obrotach daje za dużą prędkość obwodową, większe siły odśrodkowe i realne ryzyko uszkodzenia narzędzia albo pogorszenia bezpieczeństwa pracy. Dobra praktyka warsztatowa jest taka: sprawdzić dokumentację maszyny, oznaczenia na frezie, dopuszczalne obroty producenta narzędzia i dopiero potem ustawić wrzeciono. Sama tabela pomaga dobrać zakres, ale nie zastępuje kontroli stanu freza, mocowania, osłon i pierścieni dystansowych.
W tym zadaniu łatwo pomylić się przez zbyt szybkie odczytanie tabeli. Przy prędkości 6 000 obr/min nie szukamy dowolnej średnicy, która „pasuje” do frezarki, tylko największej średnicy narzędzia dopuszczonej w tej konkretnej kolumnie. Średnice 140, 160 i 200 mm rzeczywiście znajdują się w kolumnie dla 6 000 min⁻¹, więc nie są całkiem przypadkowe. Problem w tym, że pytanie dotyczy wartości maksymalnej, a nie pierwszej znalezionej albo bezpiecznie wyglądającej wartości pośredniej. Dla 140 mm prędkość skrawania jest mniejsza, około 44 m/s, dla 160 mm około 50 m/s, a dla 200 mm około 63 m/s. To są wartości dopuszczalne, ale nie maksymalne w tej kolumnie. Granicą z tabeli jest 220 mm, gdzie prędkość skrawania dochodzi do około 70 m/s. Typowy błąd myślowy polega też na tym, że uczeń patrzy na szare pola jak na ozdobę tabeli, a one w praktyce oznaczają brak zalecanego zakresu pracy. Gdyby ktoś próbował dobrać jeszcze większy frez przy 6 000 obr/min, np. 250 mm, prędkość obwodowa byłaby już wyższa niż zakres pokazany w tabeli dla tej prędkości. W maszynowej obróbce drewna to ma znaczenie nie tylko dla jakości powierzchni, ale też dla BHP: rośnie obciążenie wrzeciona, drgania, hałas i ryzyko niebezpiecznej awarii narzędzia. Z mojego doświadczenia najlepiej zawsze prowadzić palcem kolumnę od wskazanej prędkości obrotowej i zatrzymać się na ostatniej dopuszczalnej średnicy, zamiast zgadywać z pamięci.