Prawidłowe położenie wierzchołka klina rozszczepiającego w pilarce tarczowej powinno być
Wierzchołek klina rozszczepiającego powinien znajdować się na wysokości najwyższego punktu tarczy piły albo maksymalnie 2 mm poniżej tego punktu. Taki układ zapewnia, że klin zaczyna działać zaraz za zębami piły i utrzymuje rozcięty materiał w rozwarciu. W praktyce chodzi głównie o ograniczenie zakleszczenia tarczy oraz odrzutu elementu do tyłu, czyli jednego z najgroźniejszych zjawisk przy pracy na pilarce tarczowej. Moim zdaniem to jest jedna z tych regulacji, której nie wolno robić na oko, bo różnica kilku milimetrów potrafi mieć znaczenie. Klin powinien być ustawiony zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową maszyny i dobrymi praktykami BHP, a jego grubość musi być dobrana do rzazu tarczy. Jeżeli wierzchołek klina jest zbyt nisko, materiał może się zamknąć za tarczą i ścisnąć piłę. Jeżeli byłby ustawiony zbyt wysoko, może przeszkadzać w prowadzeniu materiału, zwłaszcza przy niektórych operacjach. Dlatego przy ustawianiu pilarki sprawdza się nie tylko wysokość klina, ale też jego osiowość względem tarczy, odległość od zębów oraz stabilność mocowania. To drobna regulacja, ale bardzo praktyczna i typowo warsztatowa.
W tym pytaniu łatwo pomylić klin rozszczepiający z osłoną albo z elementem ustawianym zależnie od grubości obrabianego materiału. Klin nie jest jednak prowadnicą do ustalania wymiaru cięcia i nie ustawia się go według wysokości deski, płyty MDF czy sklejki. Jego zadanie jest inne: ma utrzymać szczelinę po przejściu tarczy, żeby materiał nie zacisnął się na pile. Gdy drewno ma naprężenia wewnętrzne, a często ma, rzaz potrafi się zamykać i wtedy tarcza może gwałtownie wyrzucić element w stronę operatora. To klasyczny odrzut, bardzo niebezpieczny. Ustawienie wierzchołka klina powyżej najwyższego punktu tarczy też nie jest właściwe, bo klin zaczyna wtedy działać jak przeszkoda wystająca ponad strefę cięcia. Może utrudniać przesuw materiału, zahaczać o obrabiany element i prowokować operatora do jego demontażu, a to już zła praktyka BHP. Z kolei uzależnianie położenia klina wyłącznie od rodzaju materiału jest zbyt ogólne i technicznie nieprecyzyjne. Owszem, przy różnych materiałach dobiera się tarczę, prędkość posuwu, czasem sposób podparcia i docisku, ale wysokość wierzchołka klina ma konkretne wymaganie: ma być równa najwyższemu punktowi tarczy albo najwyżej 2 mm poniżej. Z mojego doświadczenia takie pytania sprawdzają, czy ktoś rozumie funkcję zabezpieczenia, a nie tylko pamięta nazwę części maszyny. Przy pilarce tarczowej poprawna regulacja klina, osłony i prowadnic to podstawa spokojnej i bezpiecznej pracy.