Przyrząd pokazany na rysunku służy do pomiaru
Ten przyrząd to wilgotnościomierz do drewna, czyli urządzenie służące do określania zawartości wody w materiale. Na rysunku widać typowy miernik z sondą pomiarową, często z elektrodami wbijanymi albo dociskanymi do powierzchni. W praktyce warsztatowej taki pomiar jest bardzo ważny, bo wilgotność drewna wpływa na skurcz, pęcznienie, klejenie, lakierowanie, dokładność obróbki oraz trwałość gotowego wyrobu. Drewno zbyt mokre po wykonaniu mebla może się paczyć, rozsychać, robić szczeliny przy połączeniach, a powłoka lakiernicza potrafi potem nieładnie pracować. Moim zdaniem to jeden z tych pomiarów, które niby są proste, a oszczędzają mnóstwo problemów na produkcji. W stolarstwie meblowym zwykle dąży się do wilgotności około 8-12%, zależnie od warunków użytkowania, a w konstrukcjach wartości mogą być inne. Dobre praktyki, zgodne z podejściem normowym np. PN-EN 13183, wymagają kontroli wilgotności przed obróbką, klejeniem i magazynowaniem tarcicy. Ważne jest też, żeby mierzyć w kilku miejscach, uwzględnić gatunek drewna i temperaturę, bo wynik z jednego punktu może nie pokazać całej prawdy o materiale.
Przy takim pytaniu łatwo pomylić przyrządy, bo wszystkie dotyczą oceny właściwości drewna, ale ich budowa i zasada działania są zupełnie inne. Urządzenie widoczne na zdjęciu ma elektroniczny wyświetlacz i sondę pomiarową, co jest typowe dla wilgotnościomierza do drewna. Nie jest to przyrząd do połysku, bo połysk bada się połyskomierzem, który analizuje odbicie światła od powierzchni pod określonym kątem, zwykle po lakierowaniu albo przy kontroli jakości powłok. Taki sprzęt nie ma elektrod wbijanych w materiał, tylko układ optyczny. Gęstość drewna też nie jest mierzona takim prostym miernikiem na stanowisku obróbczym. Gęstość wyznacza się najczęściej przez pomiar masy i objętości próbki, czasem przy określonej wilgotności odniesienia, więc potrzebna byłaby waga, dokładny pomiar wymiarów i odpowiednia procedura. Gładkość drewna, a dokładniej chropowatość powierzchni, sprawdza się profilometrem albo ocenia organoleptycznie według ustalonych wymagań jakościowych, szczególnie po struganiu lub szlifowaniu. Typowy błąd myślowy polega na tym, że widzi się ręczne urządzenie kontrolne i od razu kojarzy je z ogólną oceną powierzchni. Tymczasem sonda i cyfrowy odczyt procentowy wskazują na kontrolę zawartości wody. Z mojego doświadczenia, przed klejeniem, lakierowaniem i montażem elementów warto zawsze sprawdzić wilgotność, bo zbyt mokry materiał potrafi zepsuć nawet dobrze wykonaną robotę.