Z przedstawionego rysunku zęba piły, odczytaj wartość kąta natarcia.
Kąt natarcia na tym rysunku wynosi 5°. Widać go przy przedniej powierzchni zęba, czyli tej powierzchni, po której wiór zaczyna się odrywać od materiału podczas skrawania. To właśnie ten mały kąt opisany przy zarysie zęba jest kątem natarcia, a nie wartości podane przy skosach ostrza czy przy widoku z góry. W praktyce kąt natarcia ma bardzo duże znaczenie: wpływa na siłę skrawania, łatwość zagłębiania się piły w drewno, jakość powierzchni oraz obciążenie silnika pilarki. Dla pił do obróbki drewna dobiera się go zależnie od rodzaju materiału, kierunku cięcia i typu piły. Zbyt duży kąt może powodować zbyt agresywne wchodzenie zęba w materiał, szarpanie i większe ryzyko odrzutu, a zbyt mały może zwiększać opory cięcia i nagrzewanie narzędzia. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: kąt natarcia czytamy przy czole zęba, tam gdzie ząb „atakuje” materiał. Dobre praktyki warsztatowe wymagają, żeby przy ostrzeniu pił zachować fabryczną geometrię zęba, bo nawet kilka stopni różnicy potrafi zmienić pracę całej piły.
W tym zadaniu najłatwiej pomylić kąt natarcia z innymi kątami pokazanymi na rysunku zęba piły. Wartości takie jak 10°, 15° czy 45° nie opisują tutaj kąta natarcia, tylko inne elementy geometrii ostrza, na przykład skosy, kąty przyłożenia albo ustawienie krawędzi tnącej widoczne w innym rzucie. To częsty błąd przy czytaniu rysunków technicznych narzędzi skrawających: ktoś widzi większą, bardziej wyraźną liczbę przy ostrzu i automatycznie uznaje ją za szukaną wartość. A tu trzeba patrzeć na położenie kąta względem przedniej powierzchni zęba, czyli tej części, która odpowiada za odprowadzanie wióra i „wgryzanie się” zęba w materiał.
Kąt 45° kojarzy się ze skosem, fazą albo układem krawędzi tnącej, szczególnie w widoku czołowym zęba. Nie jest to jednak kąt natarcia, bo nie opisuje nachylenia powierzchni natarcia względem promienia lub kierunku pracy zęba. Wartości 10° i 15° również mogą wyglądać wiarygodnie, bo w narzędziach skrawających często spotyka się takie kąty, ale na tym konkretnym rysunku dotyczą innych powierzchni ostrza. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest najpierw ustalić, która linia przedstawia czoło zęba, a dopiero potem odczytać oznaczony przy niej kąt. W standardowej praktyce ostrzenia i kontroli pił nie wolno mieszać tych pojęć, bo zmiana kąta natarcia zmienia agresywność cięcia, posuw, obciążenie pilarki i jakość krawędzi obrabianego drewna. Poprawny odczyt z rysunku to 5°.
Kąt 45° kojarzy się ze skosem, fazą albo układem krawędzi tnącej, szczególnie w widoku czołowym zęba. Nie jest to jednak kąt natarcia, bo nie opisuje nachylenia powierzchni natarcia względem promienia lub kierunku pracy zęba. Wartości 10° i 15° również mogą wyglądać wiarygodnie, bo w narzędziach skrawających często spotyka się takie kąty, ale na tym konkretnym rysunku dotyczą innych powierzchni ostrza. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest najpierw ustalić, która linia przedstawia czoło zęba, a dopiero potem odczytać oznaczony przy niej kąt. W standardowej praktyce ostrzenia i kontroli pił nie wolno mieszać tych pojęć, bo zmiana kąta natarcia zmienia agresywność cięcia, posuw, obciążenie pilarki i jakość krawędzi obrabianego drewna. Poprawny odczyt z rysunku to 5°.