Wykonano pomiary średnic czterech wałów i uzyskano następujące wyniki
| Wał 1 | Wał 2 | Wał 3 | Wał 4 |
|---|---|---|---|
| 45,012 | 44,012 | 45,005 | 44,950 |
Które z wałów nadają się do dalszej eksploatacji bez naprawy?
| Dopuszczalne wymiary i zużycia wału | |||
|---|---|---|---|
| Rodzaj uszkodzenia wału | Oprzyrządowanie kontrolno-pomiarowe | Wymiar nominalny w [mm] | Wymiar dopuszczalny w [mm] |
| Zużycie na średnicy pod łożysko | Mikrometr zewnętrzny 25÷20 | 45,018 45,002 | 44,990 |
A. 1 i 3
B. 4 i 3
C. 2 i 3
D. 1 i 2
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2021 (arkusz M.02-SG-21.06).
Wały 1 i 3 są odpowiednie do dalszej eksploatacji, ponieważ ich średnice mieszczą się w granicach dopuszczalnych wymiarów dla zużycia na średnicy pod łożysko. W praktyce oznacza to, że te wały nie wykazują nadmiernego zużycia, co mogłoby prowadzić do awarii w trakcie ich użytkowania. W przypadku wałów do maszyn, takich jak silniki czy przekładnie, ważne jest, aby ich średnice były w odpowiednich granicach, co zapewnia prawidłowe dopasowanie do łożysk oraz stabilność pracy. Na przykład, wały stosowane w przemyśle motoryzacyjnym muszą spełniać określone normy, takie jak ISO 286, dotyczące tolerancji wymiarowych. Użytkowanie wałów niewłaściwych wymiarów może prowadzić do zwiększonego zużycia łożysk, a tym samym do kosztownych napraw czy przestojów. Dlatego kluczowe jest monitorowanie wymiarów wałów oraz ich regularna kontrola, co pozwala na wczesne wykrywanie potencjalnych problemów.
Wybór odpowiedzi wskazującej na inne wały, takie jak 2 i 4, jest błędny, ponieważ nie uwzględnia podstawowych zasad oceny stanu technicznego wałów. Wał 2 i 4 posiadają średnice poniżej minimalnych dopuszczalnych wymiarów, co oznacza, że są w stanie znacznego zużycia. W praktyce, używanie wałów, które nie spełniają norm wymiarowych, może prowadzić do nieprawidłowego działania maszyn, a w dłuższym okresie do ich uszkodzenia. W przemyśle mechanicznym, gdzie obciążenia dynamiczne są na porządku dziennym, kluczowe jest utrzymanie wałów w dobrym stanie, aby zminimalizować ryzyko awarii. Wiele osób popełnia błąd, myśląc, że wał z minimalnym zużyciem może nadal funkcjonować, jednak zbyt małe średnice mogą prowadzić do luzów i wibracji, które z kolei przyspieszają dalsze uszkodzenie komponentów. Ważne jest, aby stosować metody oceny, takie jak pomiar średnicy oraz analiza stanu łożysk, co pozwala na podejmowanie świadomych decyzji dotyczących eksploatacji wałów. Wiedza o standardach takich jak ISO 286, dotyczących tolerancji wymiarowych, oraz regularne kontrole techniczne mogą pomóc w utrzymaniu efektywności maszyn oraz obniżeniu kosztów napraw przez wcześniejsze wykrywanie problemów.