Wykonano pomiary średnic czterech wałów i uzyskano następujące wyniki w [mm]:
| Wał 1 | Wał 2 | Wał 3 | Wał 4 |
|---|---|---|---|
| 45,012 | 44,012 | 45,005 | 44,950 |
| Dopuszczalne wymiary i zużycia wału | |||
|---|---|---|---|
| Rodzaj uszkodzenia wału | Oprzyrządowanie kontrolno-pomiarowe | Wymiar nominalny w [mm] | Wymiar dopuszczalny w [mm] |
| Zużycie na średnicy pod łożysko | Mikrometr zewnętrzny 25÷20 | 45,018 45,002 | 44,990 |
Które z wałów nadają się do dalszej eksploatacji bez naprawy?
A. 1 i 3
B. 1 i 2
C. 4 i 3
D. 2 i 3
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2016 (arkusz M.02-X-16.05).
Wały 1 i 3 mają średnice mieszczące się w granicach dopuszczalnych wymiarów, co czyni je odpowiednimi do dalszej eksploatacji bez konieczności naprawy. W branży mechanicznej, szczególnie w kontekście maszyn i urządzeń, istotne jest, aby elementy te spełniały określone normy, takie jak ISO 286 dotyczące tolerancji wymiarowych. W przypadku wałów, ich średnice powinny odpowiadać wymogom związanym z wytrzymałością oraz trwałością. Zastosowanie wałów o odpowiednich średnicach wpływa na stabilność i efektywność pracy całego mechanizmu. Przykładowo, wał o zaniżonej średnicy może prowadzić do nadmiernego zużycia łożysk, a w skrajnych przypadkach do awarii całego układu napędowego. Dlatego kluczowe jest regularne monitorowanie wymiarów wałów oraz ich zgodności z obowiązującymi standardami, co może znacząco przedłużyć żywotność i niezawodność urządzeń.
Analizując odpowiedzi, które nie są poprawne, można dostrzec pewne typowe błędy myślowe. Wybierając odpowiedź, która łączy wały 2 i 3, można się sugerować, że wał 3, mimo że mieści się w granicach tolerancji, także wał 2 spełnia te same wymagania, co jest mylne. Wał 2 ma średnicę poniżej minimalnych wymiarów dopuszczalnych, co jednoznacznie dyskwalifikuje go do dalszej eksploatacji. Wybór odpowiedzi 4, która zawiera wał 4, podkreśla podobny problem, ponieważ ten wał również nie spełnia podstawowych norm wymiarowych. Przykładem typowego błędu w rozumowaniu jest pominięcie kluczowego aspektu tolerancji wymiarowej, która jest fundamentem dla oceny przydatności elementów mechanicznych. Tolerancje te są ustalone w normach branżowych, takich jak ISO, które określają dozwolone odchylenia. Dopuszczalne wymiary są niezbędne, aby zapewnić odpowiednią współpracę między różnymi elementami maszyny. Dlatego tak ważne jest, aby każdy, kto pracuje z elementami mechanicznymi, miał świadomość, że nie tylko nominalne średnice są istotne, ale również ich tolerancje oraz spełnienie odpowiednich norm. Ignorowanie tych zasad prowadzi do błędnych wniosków i może skutkować nieefektywnym działaniem lub awarią urządzenia.