W trakcie wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku mechanika pracownik
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik pojazdów kolejowych (TKO.09).
Poprawne jest stwierdzenie, że pracownik może odmówić wykonywania pracy, jeśli jej warunki nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają zagrożenie dla życia. To uprawnienie daje Kodeks pracy: gdy warunki pracy bezpośrednio zagrażają życiu lub zdrowiu, pracownik ma prawo powstrzymać się od pracy i niezwłocznie zawiadomić o tym przełożonego.
Reguła do zapamiętania: bezpośrednie zagrożenie daje prawo powstrzymania się od pracy, a gdy to nie usuwa zagrożenia - także prawo oddalenia się z miejsca niebezpiecznego. Za czas takiego powstrzymania się od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
W warsztacie naprawczym taboru dotyczy to np. pracy pod pojazdem niezabezpieczonym przed ruszeniem albo przy urządzeniach pod napięciem bez wyłączenia zasilania.
Każda z błędnych odpowiedzi odwraca albo ogranicza prawa pracownika, które gwarantuje Kodeks pracy.
Środki ochrony indywidualnej muszą odpowiadać zagrożeniom na danym stanowisku - rękawice, obuwie czy okulary dobiera się do konkretnych czynników, więc stosowanie środków nieodpowiednich do warunków jest naruszeniem przepisów, a nie uprawnieniem pracownika.
Twierdzenie, że pracownik nie może oddalić się z miejsca zagrożenia, mimo że już powstrzymał się od pracy, a zagrożenie trwa, jest sprzeczne z przepisami - ma on właśnie prawo oddalić się w bezpieczne miejsce i zawiadomić przełożonego.
Zdanie, że pracownik nie może odmówić pracy w warunkach zagrażających życiu, opisuje sytuację odwrotną do stanu prawnego. Pracodawca nie może zmusić nikogo do pracy w bezpośrednim zagrożeniu.
Poprawne jest więc stwierdzenie, że pracownik może odmówić wykonywania pracy, gdy jej warunki są niezgodne z przepisami bhp i zagrażają życiu. Zapamiętaj zasadę: zdrowie i życie pracownika mają pierwszeństwo przed wykonaniem zadania.