Kwalifikacja: TWO.01 - Wykonywanie robót regulacyjnych i hydrotechnicznych

Na rysunku łatwo się pomylić, zwłaszcza jeśli kojarzy się jazy głównie z prostymi klapami albo walcami. Jednak każdy typ zamknięcia ma swój dość rozpoznawalny układ statyczny i sposób pracy pod naporem wody. Zamknięcie segmentowe to najczęściej duży stalowy segment oparty na kilku podporach, ale bez tak wyraźnego promieniowego układu dźwigarów i osi obrotu jak w przypadku zamknięcia sektorowego. Segment bywa mylony z sektorem, bo w nazewnictwie potocznym używa się czasem tych nazw zamiennie, natomiast w literaturze hydrotechnicznej rozróżnia się je ze względu na geometrię i sposób podparcia. Gdyby to był jaz segmentowy, spodziewalibyśmy się innego zaznaczenia konstrukcji nośnej oraz napędu, zwykle bardziej „płaskiego” układu. Zamknięcie walcowe wygląda zupełnie inaczej – to stalowy cylinder (walec), który obraca się wokół własnej osi. Na schematach widać wtedy wyraźny kształt koła lub jego części, a nie płytę pracującą jak wycinek tarczy. Takie rozwiązanie stosuje się tam, gdzie ważne jest łagodne podnoszenie i opuszczanie zwierciadła wody oraz dobra współpraca z rumowiskiem, ale rysunek, który mamy, nie pokazuje obrotowego walca, tylko płaską, promieniową konstrukcję. Z kolei jaz klapowy ma cienką klapę zawieszoną na zawiasach przy progu lub nieco powyżej, która odchyla się jak skrzydło drzwi. Na schemacie klapowym widzielibyśmy prostą płytę opartą na dolnym zawiasie, bez masywnego filara z łożyskiem w środku wysokości jazu i bez promieniowych cięgien. Typowym błędem jest patrzenie tylko na ogólny zarys zamknięcia i ignorowanie sposobu podparcia – a to właśnie układ łożysk i dźwigarów jest kluczem do poprawnej identyfikacji rodzaju jazu ruchomego. W praktyce zawodowej takie rozróżnienie nie jest tylko teorią z podręcznika, bo od typu zamknięcia zależy dobór napędu, zakres przeglądów, dostęp serwisowy i sposób zabezpieczenia konstrukcji przed zablokowaniem przez lód i rumowisko.