Z wyjątkiem zakładek blach na dylatacjach, czyli miejscu przesuwnym, wszystkie zakładki blach należy łączyć
A. wkrętami do blach lub nitami.
B. hakami aluminiowymi.
C. kołkami rozporowymi lub szybkiego montażu.
D. gwoździami ocynkowanymi.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz B.03-X-17.06).
Właściwe łączenie zakładek blach poza strefami dylatacji to podstawa trwałości i bezpieczeństwa pokryć dachowych czy elewacji. Wkręty do blach albo nity są najczęściej stosowane, bo zapewniają pewne, trwałe i ścisłe połączenie – praktycznie nie ma tu miejsca na luz czy przypadkowe rozłączenie. Co ważne, takie rozwiązanie umożliwia zachowanie szczelności i odporności na różne warunki atmosferyczne, a to już podstawa, gdy myślimy o ochronie budynku. Z mojego doświadczenia wynika, że nity aluminiowe świetnie sprawdzają się wszędzie tam, gdzie nie ma dostępu od drugiej strony i trzeba działać szybko, natomiast wkręty do blach są bardziej uniwersalne np. przy montażu na łatach czy konstrukcji z drewna lub stali. Branżowe normy, takie jak PN-EN 1090 czy wytyczne producentów systemów dachowych, jasno wskazują, że nity i wkręty zapewniają odpowiedni docisk i trwałość, czego nie można powiedzieć o innych, prostszych metodach. Trzeba pamiętać, że tylko prawidłowy montaż (z odpowiednim momentem dokręcenia i zabezpieczeniem antykorozyjnym) daje gwarancję, że połączenie wytrzyma zarówno podmuchy wiatru, jak i obciążenie śniegiem. Warto zwrócić uwagę, aby zawsze stosować elementy montażowe o parametrach zgodnych z rodzajem używanej blachy i warunkami pracy – to naprawdę robi różnicę na lata.
Zakładki blach na połączeniach, poza strefami dylatacyjnymi, wymagają bardzo precyzyjnego i sztywnego łączenia, żeby cała konstrukcja była szczelna i odporna na zmienne warunki atmosferyczne. Wybór haków aluminiowych bywa mylący, bo choć są one wykorzystywane w niektórych pracach dekarskich, to służą głównie do montażu rynien lub mocowania elementów pomocniczych, a nie do trwałego łączenia zakładek blach. Gwoździe ocynkowane z kolei mają swoją rolę raczej w montażu łat czy deskowania – nie zapewniają ani odpowiedniej wytrzymałości na ścinanie, ani szczelności w pokryciach blaszanych. Montując blachę gwoździami, łatwo o rozszczelnienia, a to w praktyce prowadzi do przecieków. Kołki rozporowe czy szybki montaż są dedykowane raczej do mocowania konstrukcji do murów lub materiałów pełnych, a nie do łączenia cienkościennych zakładek blachy. Z mojego doświadczenia często spotykam się z błędnym przekonaniem, że dowolny element mocujący "przytrzyma" blachę – niestety, tylko odpowiednie połączenia, czyli wkręty do blach lub nity, gwarantują równomierny docisk i odporność na drgania czy ruchy termiczne. Widać też czasem, że wykonawcy wybierają to, co akurat mają pod ręką, a niekoniecznie to, co zalecają producenci i normy branżowe – efekt jest taki, że po kilku sezonach zaczynają się problemy z korozją albo podwiewaniem blachy. Dobre praktyki dekarskie jednoznacznie odradzają eksperymentowanie z przypadkowymi łącznikami – warto ufać rozwiązaniom, które są sprawdzone i gwarantują szczelność i bezpieczeństwo przez lata.