Bezpośrednio na ranę ciętą należy położyć
Przykładowe zadanie CKE z 2024 roku: Informator o egzaminie zawodowym - monter konstrukcji targowo-wystawienniczych (BUD.30).
Bezpośrednio na ranę ciętą kładzie się jałową gazę. Jest sterylna, więc nie wprowadza do rany drobnoustrojów, a jej splot nie zostawia w ranie włókien i dobrze wchłania krew.
Na gazę, w razie potrzeby, układa się warstwę chłonną, np. ligninę lub watę, a całość mocuje bandażem albo przylepcem. Najwygodniej użyć gotowego opatrunku z apteczki, w którym jałowa gaza jest już połączona z bandażem. Przy udzielaniu pomocy zakłada się rękawiczki ochronne.
Reguła do zapamiętania: do rany zawsze przylega materiał jałowy, a materiały niejałowe lub pylące mogą być tylko w wyższych warstwach opatrunku. Przy silnym krwawieniu opatrunek dociska się do rany i, jeśli przesiąka, dokłada kolejne warstwy, nie zdejmując pierwszej.
Najczęstszy błąd to położenie bezpośrednio na ranę waty, bo kojarzy się z materiałem opatrunkowym. Wata pozostawia jednak w ranie włókna, przykleja się do niej i utrudnia późniejsze oczyszczanie oraz gojenie. Może być tylko warstwą chłonną nad jałową gazą.
Lignina to warstwowa bibuła o dużej chłonności. Również się rozpada i przykleja do rany, a zwykle nie jest jałowa, więc jej miejsce jest w zewnętrznej warstwie opatrunku, gdzie wchłania nadmiar krwi.
Bandaż służy do mocowania opatrunku i ucisku, a nie do bezpośredniego kontaktu z raną. Zwykły bandaż nie jest jałowy, a jego luźny splot nie chroni przed zakażeniem.
Prawidłowa jest jałowa gaza, bo tylko ona spełnia dwa warunki naraz: jest sterylna i nie zostawia w ranie włókien. Zapamiętaj prostą kolejność warstw opatrunku: jałowa gaza na ranę, nad nią materiał chłonny, na końcu bandaż lub przylepiec mocujący całość.