Do mechanicznych połączeń nierozłącznych należy połączenie
Połączenie zgrzewane jest połączeniem nierozłącznym, bo po wykonaniu złącza elementów nie da się rozdzielić bez uszkodzenia materiału albo samego połączenia. W praktyce zgrzewanie polega na miejscowym nagrzaniu łączonych części i dociśnięciu ich do siebie, często bez dodawania spoiwa. Powstaje trwałe zespolenie materiału, podobnie jak przy spawaniu, tylko technologia wykonania jest inna. Spotyka się na przykład zgrzewanie oporowe blach, zgrzewanie punktowe cienkich elementów stalowych, a w instalacjach także zgrzewanie rur z tworzyw sztucznych, np. PP. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: jeśli rozłączenie wymaga cięcia, rozwiercania, rozerwania albo zniszczenia złącza, to mamy połączenie nierozłączne. W dobrych praktykach branżowych takie połączenia ocenia się pod kątem ciągłości złącza, szczelności, wytrzymałości i braku wad, np. niedogrzania, przepalenia czy przesunięcia osi elementów. Przy rurociągach ważne jest też przygotowanie powierzchni, właściwa temperatura, czas nagrzewania i docisk. Źle wykonane zgrzewanie może wyglądać poprawnie z zewnątrz, a mimo to mieć słabą wytrzymałość albo nieszczelność po próbie ciśnieniowej.
W tym pytaniu trzeba rozróżnić połączenia rozłączne od nierozłącznych, bo tu najczęściej robi się małe zamieszanie. Połączenia kołkowe, gwintowe i wpustowe są w typowym ujęciu połączeniami rozłącznymi albo takimi, które można zdemontować bez zasadniczego niszczenia łączonych części. Połączenie gwintowe, czyli śruba z nakrętką albo wkręt w gwintowanym otworze, służy właśnie do tego, żeby element można było skręcić, dokręcić, a potem odkręcić podczas naprawy lub regulacji. Oczywiście w praktyce gwint może się zapiec, skorodować albo zostać zabezpieczony klejem anaerobowym, ale sama zasada konstrukcyjna nadal jest rozłączna. Połączenie kołkowe często służy do ustalania położenia części, np. osiowania pokryw, korpusów czy elementów maszyn. Kołek może siedzieć ciasno, czasem trzeba go wybijać, ale nie jest to klasyczne trwałe zespolenie materiału jak zgrzewanie. Połączenie wpustowe przenosi moment obrotowy między wałem a piastą, na przykład w kole pasowym lub sprzęgle. Też da się je rozebrać po zdjęciu piasty i wyjęciu wpustu, choć bywa to upierdliwe, gdy elementy są zabrudzone albo skorodowane. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś uznaje połączenie za nierozłączne tylko dlatego, że w warsztacie ciężko je rozebrać. W technice patrzy się jednak na zasadę działania złącza. Zgrzewanie tworzy trwałe połączenie materiałowe, a nie tylko mechaniczne dociśnięcie czy zazębienie części. Dlatego właśnie zgrzewane jest odpowiedzią właściwą.