Na rysunku przedstawiono narzędzie stosowane do
Na rysunku widać ręczną gwintownicę do rur, często nazywaną klupą albo oprawką z narzynką rurową. Takie narzędzie służy do wykonywania gwintu zewnętrznego na końcu rury, najczęściej stalowej, aby można było później wkręcić mufę, kolanko, zawór, śrubunek albo inną armaturę z gwintem wewnętrznym. Charakterystyczna jest okrągła głowica z nożami skrawającymi oraz długa rękojeść, która daje odpowiedni moment obrotowy. Moim zdaniem to jeden z tych przyrządów, które łatwo rozpoznać po masywnej głowicy, a nie po samej rączce. W praktyce przed gwintowaniem rurę trzeba prosto uciąć, sfazować krawędź, usunąć zadziory i dobrze zamocować w imadle do rur. Podczas pracy stosuje się olej do gwintowania, bo zmniejsza tarcie i poprawia jakość nacięcia. Dobre praktyki branżowe wymagają, żeby gwint był czysty, równy, bez poszarpanych zwojów, a połączenie gwintowane wykonywać zgodnie z wymaganiami dla gwintów rurowych, np. według zasad stosowanych dla gwintów uszczelniających PN-EN 10226. Potem gwint zwykle uszczelnia się pakułami, pastą, taśmą PTFE lub innym dopuszczonym materiałem, zależnie od instalacji.
To narzędzie nie jest przeznaczone do kielichowania, cięcia ani gięcia rur, choć na pierwszy rzut oka ktoś może je pomylić z innymi przyrządami monterskimi, bo też ma długą rękojeść i pracuje na końcu rury. Kielichowanie polega na rozszerzaniu końcówki rury, najczęściej miedzianej albo z tworzywa, tak aby dało się wykonać połączenie kielichowe lub przygotować rurę pod konkretną złączkę. Do tego używa się kielicharki, która ma stożek lub trzpień rozpierający, a nie głowicę z nożami tnącymi gwint. Cięcie rur wykonuje się obcinakiem krążkowym, piłą, przecinarką albo nożycami do tworzyw, zależnie od materiału. Narzędzie do cięcia ma ostrze lub krążek tnący, a jego zadaniem jest rozdzielenie rury, nie wykonanie zarysu gwintu. Gięcie rur również wygląda inaczej w praktyce: używa się giętarki segmentowej, sprężyny do gięcia albo giętarki kuszowej, żeby zmienić kierunek prowadzenia rurociągu bez stosowania kolanek. Typowy błąd myślowy polega na tym, że długa rączka kojarzy się z dużą siłą, więc użytkownik wybiera gięcie lub cięcie. Tutaj najważniejsza jest jednak głowica. Widoczne szczęki i oprawa narzynki wskazują na skrawanie materiału po obwodzie rury, czyli wykonywanie gwintu zewnętrznego. W instalacjach stalowych ma to duże znaczenie, bo jakość gwintu wpływa bezpośrednio na szczelność połączenia i bezpieczeństwo eksploatacji. Źle rozpoznane narzędzie to w warsztacie realny problem, nie tylko pomyłka w teście.