Prefabrykowanie rur betonowych wykonuje się przy użyciu prasy
Prefabrykowanie rur betonowych wykonuje się przy użyciu prasy wibracyjnej, często nazywanej też wibroprasą. Chodzi tu o jednoczesne zagęszczanie mieszanki betonowej przez drgania i docisk w formie. Beton używany do takich elementów jest zwykle mieszanką dość sztywną, o małej ilości wody, więc samo wlanie go do formy nie wystarczy. Wibracje powodują lepsze ułożenie kruszywa i zaczynu cementowego, zmniejszają liczbę pustek powietrznych i poprawiają szczelność oraz wytrzymałość rury. Docisk pomaga uzyskać właściwy kształt kielicha, bosy koniec, grubość ścianki i dokładność wymiarową. Moim zdaniem to jedno z tych pytań, gdzie warto kojarzyć nie nazwę maszyny, ale sam proces: beton trzeba porządnie zagęścić. W praktyce po uformowaniu rury kontroluje się jej wymiary, wygląd powierzchni, wytrzymałość i szczelność, zgodnie z wymaganiami dla prefabrykatów betonowych, np. według zasad związanych z PN-EN 1916 dla rur i kształtek betonowych oraz ogólnych wymagań technologii betonu z PN-EN 206. Dobra produkcja to nie tylko sama prasa, ale też właściwa receptura mieszanki, czysta forma, prawidłowe zbrojenie, dojrzewanie betonu i kontrola jakości. Bez tego rura mogłaby mieć raki, pęknięcia albo zbyt małą odporność na obciążenia gruntu.
W produkcji rur betonowych łatwo pomylić różne typy pras, bo nazwy brzmią technicznie i każda z nich kojarzy się z jakimś dociskiem. Jednak rura betonowa jest prefabrykatem o określonym kształcie, grubości ścianki, często z kielichem, i wymaga bardzo dobrego zagęszczenia mieszanki w formie. Sama siła nacisku nie rozwiązuje sprawy, bo mieszanka betonowa musi zostać równomiernie ułożona w całym przekroju. Dlatego stosuje się prasę wibracyjną, czyli urządzenie łączące docisk z drganiami. Prasa śrubowa działa przez mechaniczne wywieranie nacisku za pomocą śruby i może pasować do innych operacji technologicznych, ale przy rurach betonowych nie zapewnia typowego, równomiernego zagęszczenia świeżej mieszanki w formie cylindrycznej. Prasa taśmowa kojarzy się bardziej z transportem, odwadnianiem albo ciągłym przesuwem materiału, a nie z formowaniem sztywnych prefabrykatów betonowych o dokładnym profilu. Prasa komorowa także nie jest właściwym skojarzeniem, bo jej nazwa bardziej pasuje do urządzeń pracujących w zamkniętych komorach, często przy filtracji lub prasowaniu innych materiałów. Typowy błąd myślowy polega na tym, że wybiera się nazwę najbardziej ogólną albo taką, która brzmi mocno przemysłowo. W branży liczy się jednak funkcja urządzenia: beton trzeba zagęścić, usunąć puste przestrzenie, uzyskać szczelność i powtarzalne wymiary. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać hasło: rury betonowe robi się przez wibroprasowanie, bo wibracja i nacisk pracują razem.