Przed przystąpieniem do próby ciśnieniowej systemu rurociągowego należy
Przed próbą ciśnieniową trzeba odłączyć zawór bezpieczeństwa, bo podczas badania instalacja jest zwykle obciążana ciśnieniem wyższym niż normalne ciśnienie robocze. Zawór bezpieczeństwa ma zadziałać przy określonej wartości nastawy, więc w trakcie próby mógłby się otworzyć, zrzucić medium i całkowicie zafałszować wynik. Co gorsza, można go rozkalibrować albo uszkodzić, a potem taka armatura nie spełni swojej funkcji ochronnej. W praktyce zawór demontuje się albo odcina zgodnie z dokumentacją, a króciec zaślepia się korkiem, zaślepką kołnierzową lub innym pewnym zamknięciem dopuszczonym do danego ciśnienia próbnego. Dopiero wtedy napełnia się instalację, odpowietrza ją, podłącza pompę próbną i manometr o odpowiedniej klasie dokładności. Dobre praktyki odbiorowe, znane z warunków technicznych wykonania i odbioru instalacji, mówią też, żeby wszystkie połączenia były widoczne. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które są proste, ale bardzo ważne, bo próba ma sprawdzić rurociąg, a nie przypadkowo uruchamiać zabezpieczenia.
Przygotowanie instalacji do próby ciśnieniowej nie polega na tym, żeby jak najszybciej zakryć roboty albo dołożyć przypadkowy element armatury. Kanały, bruzdy i przejścia w ścianach zostawia się dostępne do oględzin, bo w czasie próby trzeba widzieć połączenia, złączki, spawy, gwinty i miejsca przejść przez przegrody. Jeżeli ktoś zaklei bruzdy przed sprawdzeniem szczelności, to w razie przecieku trzeba będzie wszystko rozkuwać, a wynik odbioru i tak jest mało wiarygodny. Podobnie izolacja termiczna nie powinna być wykonywana przed próbą, zwłaszcza na odcinkach z połączeniami. Izolacja potrafi ukryć kapanie, roszenie albo mały przeciek, a potem wilgoć zostaje pod otuliną i robi się kłopot, często dopiero po uruchomieniu instalacji. Podłączenie zaworu zwrotnego też nie jest ogólną czynnością wymaganą przed próbą ciśnieniową. Zawór zwrotny służy do wymuszenia jednokierunkowego przepływu, a nie do zabezpieczania próby; czasem nawet przeszkadza, bo może zamknąć część układu i uwięzić ciśnienie tam, gdzie monter się tego nie spodziewa. Typowy błąd myślowy polega na mieszaniu wyposażenia eksploatacyjnego instalacji z wyposażeniem potrzebnym do badania. Do próby potrzebne są zaślepienia, odpowietrzenie, sprawny manometr, pompa próbna i dostęp do kontrolowanych miejsc. Zawór bezpieczeństwa natomiast odłącza się, bo jego zadaniem jest otworzyć się przy nadmiernym ciśnieniu, a podczas próby właśnie celowo podnosi się ciśnienie ponad robocze. Z mojego doświadczenia to trzeba zapamiętać praktycznie: najpierw próba i odbiór szczelności, dopiero potem zakrywanie, izolowanie i końcowe porządki.