Przygotowując rury stalowe do gięcia na zimno, należy je
Przy przygotowaniu rur stalowych do gięcia na zimno chodzi głównie o to, żeby ścianka rury nie zapadła się i nie zrobiła się owalna w miejscu łuku. Dlatego rurę wypełnia się suchym, drobnym i dobrze ubitym piaskiem, a końce zabezpiecza korkami lub zaślepkami. Piasek działa jak proste wewnętrzne podparcie, trochę jak trzpień w profesjonalnej giętarce. Dzięki temu podczas gięcia naciski rozkładają się równiej, rura mniej się fałduje po stronie wewnętrznej łuku i nie pęka tak łatwo po stronie rozciąganej. Moim zdaniem to jedna z tych praktycznych zasad, które dobrze pokazują różnicę między samą teorią a robotą warsztatową. W dobrej praktyce monterskiej trzeba też pilnować minimalnego promienia gięcia, średnicy rury, grubości ścianki oraz jakości materiału, zgodnie z dokumentacją techniczną i zaleceniami producenta rur. Po gięciu piasek trzeba dokładnie usunąć, bo jego pozostałości w instalacji mogłyby później uszkodzić armaturę, zawory albo zanieczyścić medium. Przy rurach instalacyjnych ważne jest też, aby nie wykonywać zbyt ostrych łuków na siłę, bo może to osłabić przekrój i pogorszyć przepływ.
W tym pytaniu łatwo pomylić gięcie na zimno z innymi metodami obróbki metalu, zwłaszcza z gięciem na gorąco albo obróbką cieplną stali. Wstępne podgrzewanie nie jest typowym przygotowaniem do gięcia na zimno, bo samo pojęcie oznacza odkształcanie rury bez celowego nagrzewania jej do wysokiej temperatury. Podgrzewanie może być stosowane przy innych technologiach, na przykład przy gięciu grubych elementów albo wtedy, gdy dokumentacja technologiczna tak przewiduje, ale wtedy zmienia się charakter procesu. Trzeba też uważać, bo niekontrolowane grzanie może zmienić własności materiału, uszkodzić powłoki ochronne i doprowadzić do miejscowych odkształceń. Hartowanie także nie ma tu sensu. Hartowanie polega na nagrzaniu stali i szybkim chłodzeniu, co może zwiększyć twardość, ale jednocześnie często zmniejsza ciągliwość i podnosi ryzyko pęknięć. Rura przeznaczona do gięcia powinna zachować plastyczność, a nie stać się krucha jak drut po złej obróbce. Wstępne ochładzanie również nie pomaga w gięciu zwykłych rur stalowych. Chłodzenie może nawet pogorszyć podatność na odkształcenie, a przy pracy w warsztacie powoduje dodatkowe problemy, choćby kondensację wilgoci. Typowy błąd myślowy polega na założeniu, że przed każdym gięciem trzeba temperaturą poprawić materiał. W praktyce przy gięciu na zimno najważniejsze jest podparcie przekroju od środka, odpowiedni promień gięcia i użycie właściwego narzędzia, a nie kombinowanie z temperaturą czy hartowaniem.