Zadaniem reduktora zainstalowanego między butlą a palnikiem jest
Reduktor zamontowany między butlą a palnikiem służy do obniżenia wysokiego ciśnienia gazu z butli i utrzymania możliwie stałego ciśnienia roboczego doprowadzanego do palnika. To jest bardzo ważne przy spawaniu, lutowaniu twardym czy podgrzewaniu palnikiem acetylenowo-tlenowym, bo od stabilnego ciśnienia zależy równy płomień, prawidłowa temperatura i bezpieczeństwo pracy. W butli ciśnienie jest zmienne i zwykle za wysokie do bezpośredniego użycia. Reduktor ma manometry, zawór nastawczy i mechanizm membranowy, dzięki czemu monter może ustawić ciśnienie odpowiednie dla danego gazu, dyszy i rodzaju pracy. Z mojego doświadczenia wynika, że źle ustawiony reduktor od razu widać po płomieniu: zaczyna strzelać, gaśnie albo jest zbyt agresywny. Dobra praktyka branżowa wymaga, żeby reduktory były sprawne, szczelne, dobrane do gazu i używane zgodnie z oznaczeniami producenta. Reduktor nie miesza gazów, tylko przygotowuje gaz pod właściwym ciśnieniem dla palnika.
W tym pytaniu łatwo pomylić reduktor z elementami samego palnika, bo oba urządzenia pracują razem w jednym zestawie do spawania lub lutowania. Reduktor nie wytwarza mieszanki powietrza i acetylenu ani mieszanki tlenu i acetylenu. Mieszanie gazów odbywa się dopiero w palniku, w komorze mieszania albo w układzie inżektorowym, zależnie od konstrukcji palnika. To tam, przez odpowiednie zawory i dyszę, uzyskuje się płomień o żądanym charakterze: nawęglający, normalny albo utleniający. Reduktor ma inne zadanie: obniża ciśnienie gazu z butli i stabilizuje ciśnienie robocze na wyjściu, czyli po stronie palnika. Mylenie tych funkcji jest dość typowe, bo w praktyce monter reguluje i reduktor, i zawory palnika, ale reguluje nimi różne rzeczy. Nie można też powiedzieć, że reduktor utrzymuje stałe ciśnienie w butli. Ciśnienie w butli zależy od ilości gazu, temperatury i rodzaju gazu, a podczas pracy stopniowo spada. Reduktor nie ma wpływu na wnętrze butli, tylko na przepływ gazu po swojej stronie wyjściowej. Z punktu widzenia BHP to ważna sprawa: stały, kontrolowany dopływ gazu do palnika ogranicza ryzyko cofnięcia płomienia, niestabilnego spalania i uszkodzenia osprzętu. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: butla magazynuje gaz, reduktor ustawia ciśnienie robocze, a palnik tworzy mieszankę i płomień.