Przedstawiony na rysunku przyrząd umożliwia pomiar
Ten przyrząd to kątomierz uniwersalny – jedno z podstawowych narzędzi używanych w warsztatach mechanicznych, ślusarskich czy stolarskich. Moim zdaniem trudno sobie wyobrazić dokładne trasowanie czy kontrolę wykonanych elementów bez takiego sprzętu. Pozwala on na precyzyjne wyznaczanie i sprawdzanie kątów między powierzchniami, co jest absolutną podstawą przy obróbce metalu, drewna, a nawet przy montażu konstrukcji stalowych. Przykładowo, podczas wykonywania ram czy wsporników, gdy liczy się dokładność ustawienia elementów pod konkretnym kątem – bez dobrego kątomierza nie dałoby się tego zrobić zgodnie z wymaganiami projektu. Sam przyrząd składa się zwykle ze skali kątowej i ramienia, które można ustawiać pod dowolnym kątem. Z mojego doświadczenia wynika, że stosowanie kątomierza zgodnie z normami branżowymi (np. PN, ISO) to podstawa, bo tylko wtedy mamy pewność, że nasza praca spełnia standardy jakościowe. Warto pamiętać, że nawet niewielkie odchyłki od założonego kąta mogą powodować poważne problemy w dalszych etapach produkcji – stąd tak duże znaczenie precyzyjnego pomiaru kąta.
Na przedstawionym rysunku widoczny jest kątomierz, jednak nie jest to narzędzie przeznaczone ani do pomiaru masy, ani długości, ani temperatury. W praktyce warsztatowej często spotyka się mylne przekonanie, że wszelkie przyrządy z podziałką mogą służyć do różnych pomiarów, ale jest to błąd wynikający z braku znajomości specjalistycznych zastosowań narzędzi. Kątomierz nie posiada mechanizmu ważenia, więc nie nadaje się do pomiaru masy – do tego służą wagi techniczne lub laboratoryjne. Jeśli chodzi o długość, choć kątomierz ma ramię podziałkowe, jego głównym zadaniem nie jest mierzenie długości odcinków, lecz ustawianie określonego kąta między elementami; do pomiaru długości wykorzystuje się liniały, suwmiarki czy mikrometry, gdzie dokładność liczy się w dziesiątych czy setnych częściach milimetra. Co do temperatury, kątomierz nie jest wyposażony w żadne czujniki ani elementy reagujące na zmiany ciepła, więc nie nadaje się do tego celu; używa się w tym przypadku termometrów lub pirometrów. W technice bardzo ważne jest rozróżnianie narzędzi według ich przeznaczenia – stosowanie przyrządów niezgodnie z ich funkcją prowadzi do błędów pomiarowych i bardzo złych nawyków. Według zasad BHP oraz dobrych praktyk branżowych każde narzędzie powinno być używane zgodnie z instrukcją oraz przeznaczeniem, a nie opierać się na przypuszczeniach czy intuicji.