Rysunek przedstawia schemat wtryskarki. Formę należy umieścić w miejscu oznaczonym cyfrą
Miejsce oznaczone cyfrą 2 to strefa wtryskowa, gdzie faktycznie montuje się formę wtryskową. Wynika to z budowy i zasady działania typowych wtryskarek, gdzie forma musi być zamocowana pomiędzy płytami, aby możliwe było prawidłowe wtryskiwanie uplastycznionego tworzywa. Strefa ta obejmuje zarówno płytę ruchomą, jak i stałą – to one dociskają formę z odpowiednią siłą, zgodnie z parametrami procesu. Moim zdaniem to najważniejsze miejsce całej maszyny, bo tutaj tak naprawdę powstaje finalny wyrób. W praktyce zawsze sprawdzam, czy prowadnice, zamki i układ chłodzenia są dobrze rozmieszczone właśnie w tej części, żeby uniknąć jakichkolwiek przesunięć formy. Zgodnie z normą PN-EN 201 dotycząca bezpieczeństwa wtryskarek, forma zawsze musi być umieszczona w przestrzeni zamykania, czyli właśnie tam, gdzie jest cyfra 2 na rysunku. Nawet w nowoczesnych wtryskarkach z robotami podającymi, lokalizacja formy nie zmienia się – zawsze jest pomiędzy płytami wtryskarki. Warto pamiętać, że dobre praktyki mówią o konieczności regularnego sprawdzania stanu powierzchni przylegania i elementów mocujących, bo to bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo operatora i jakość produkcji.
Schemat przedstawia klasyczną wtryskarkę, której budowa i rozmieszczenie poszczególnych elementów wynikają z logiki procesu wtrysku tworzyw sztucznych. Często popełnianym błędem jest mylenie strefy wtrysku, czyli tej, gdzie trafia uplastycznione tworzywo, ze strefą zamykania, w której rzeczywiście umieszcza się formę. Na rysunku miejscem, gdzie powinno się zamontować formę, jest przestrzeń zamykania – to tam znajdują się płyty montażowe oraz prowadnice. Wbrew pozorom, miejsca oznaczone cyframi 1, 3 czy 4 nie są odpowiednie do tego celu. Cyfra 1 wskazuje na całą strefę mechanizmu docisku, która odpowiada za generowanie siły zamykającej, ale jest tam zbyt mało miejsca i brak odpowiednich mocowań do formy. Numer 3 to układ uplastyczniania z cylindrem i ślimakiem, gdzie zachodzi proces uplastyczniania granulek, jednak nie ma tam żadnych elementów dociskających ani zabezpieczeń, a w praktyce zamontowanie tam formy byłoby całkowicie nielogiczne i sprzeczne z zasadami BHP. Cyfra 4 to zbiornik zasypowy oraz jednostka napędowa ślimaka, które nie mają żadnej funkcji związanej z instalacją formy, pełnią jedynie rolę techniczną w przygotowaniu i podawaniu materiału. Moim zdaniem często wynika to z mylnego przekonania, że forma powinna być jak najbliżej miejsca podawania tworzywa, jednak w praktyce musi być ona idealnie w strefie, gdzie działa mechanizm zamykania i docisku, bo tylko wtedy proces wtrysku przebiega poprawnie i bezpiecznie. Taki błąd pojawia się szczególnie u osób, które nie miały jeszcze okazji na żywo zobaczyć pracy wtryskarki – warto więc zapamiętać, że forma zawsze musi być zamontowana między płytami, zgodnie z konstrukcją maszyny i zaleceniami producentów.