Ile dni należy przeznaczyć na wykonanie 400 przedmiotów przez dwóch operatorów obrabiarek skrawających CNC, jeżeli każdy operator może wykonać 50 sztuk dziennie?
Przykładowe zadanie CKE z 2025 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik mechanik (MEC.11).
Na wykonanie 400 przedmiotów przez dwóch operatorów trzeba przeznaczyć 4 dni. Każdy operator wykonuje 50 sztuk dziennie, więc razem w ciągu dnia powstaje 2 × 50 = 100 sztuk. Dzieląc całe zlecenie przez wydajność dzienną, otrzymujesz 400 : 100 = 4 dni.
Takie obliczenia wykonuje się przy planowaniu pracy: pozwalają określić termin realizacji zamówienia, liczbę potrzebnych pracowników lub zmian oraz obciążenie obrabiarek. W praktyce dolicza się też czas na przezbrojenie i ewentualne braki.
Reguła do zapamiętania: czas realizacji = liczba sztuk : (liczba pracowników × wydajność jednego pracownika). Gdy rośnie liczba pracowników przy tej samej wydajności, czas maleje proporcjonalnie.
Każda z błędnych odpowiedzi wynika z typowego błędu w działaniu. 8 dni otrzymasz, dzieląc 400 przez 50, czyli licząc tak, jakby zlecenie wykonywał tylko jeden operator. W zadaniu pracuje dwóch, więc ich dzienne wyniki trzeba dodać.
2 dni wychodzą, gdy wydajność policzy się podwójnie, np. 400 : (2 × 50 × 2), albo pomyli się wydajność jednego operatora z wydajnością całego zespołu przy dwóch zmianach. Wtedy w ciągu dnia powstawałoby 200 sztuk, a w treści nie ma o tym mowy.
6 dni nie wynika z żadnego poprawnego działania na podanych liczbach - to wartość pośrednia, którą łatwo wybrać, szacując wynik bez liczenia. Przy 6 dniach dwóch operatorów wykonałoby 600 sztuk, czyli o 200 więcej, niż zamówiono.
Prawidłowe są 4 dni. Najpierw policz łączną wydajność dzienną, 2 × 50 = 100 sztuk, a potem podziel przez nią wielkość zlecenia: 400 : 100 = 4. Zawsze możesz sprawdzić wynik odwrotnym działaniem: 4 dni × 100 sztuk = 400 sztuk.