Pani Janina jest w piątej dobie po przebytym niepowikłanym zawale serca. W celu aktywizacji ruchowej podopieczna powinna stosować przede wszystkim
W tej sytuacji najlepszym wyborem są stopniowane ćwiczenia ruchowe, bo pani Janina jest już w piątej dobie po niepowikłanym zawale serca, czyli zwykle można bezpiecznie wprowadzać kontrolowaną aktywizację, oczywiście zgodnie ze zleceniem lekarza i planem rehabilitacji kardiologicznej. Chodzi tu nie o forsowny trening, tylko o bardzo spokojne, dawkowane zwiększanie wysiłku: ćwiczenia oddechowe, ruchy kończyn w łóżku, siadanie, opuszczanie nóg, krótkie wstawanie, a potem krótki spacer po sali czy korytarzu. Ważna jest obserwacja tętna, ciśnienia tętniczego, duszności, bólu w klatce piersiowej, zawrotów głowy i ogólnego samopoczucia. Moim zdaniem to jest bardzo praktyczny temat, bo w opiece łatwo przesadzić w dwie strony: albo pacjenta zbyt długo oszczędzać, albo zbyt szybko go uruchamiać. Dobre praktyki mówią, że po zawale serca aktywność powinna być wprowadzana stopniowo, pod nadzorem i z oceną reakcji organizmu na wysiłek. Taka rehabilitacja zmniejsza ryzyko powikłań unieruchomienia, poprawia wydolność krążeniowo-oddechową, wspiera samodzielność i działa też psychicznie, bo pacjent widzi, że może wracać do zwykłych czynności.
Po zawale serca aktywizacja ruchowa musi być dobrana do stanu układu krążenia, etapu leczenia i aktualnej tolerancji wysiłku. Dlatego metody takie jak preorientacja zawodowa, muzykoterapia bierna czy biblioterapia nie są właściwą odpowiedzią na pytanie o podstawową aktywizację ruchową w piątej dobie po niepowikłanym zawale. Mogą mieć pewną wartość wspierającą, ale dotyczą innych obszarów opieki. Preorientacja zawodowa wiąże się raczej z planowaniem przyszłej aktywności zawodowej, doradztwem i oceną możliwości pracy, a nie z bezpośrednim uruchamianiem pacjenta po ostrym incydencie kardiologicznym. Na tym etapie priorytetem jest bezpieczne odzyskiwanie sprawności fizycznej, a nie rozmowa o zawodzie, chociaż później rehabilitacja zawodowa może być ważna. Muzykoterapia bierna, czyli słuchanie muzyki, może obniżać napięcie, lęk i poprawiać nastrój. To fajne uzupełnienie opieki, ale nie zastąpi ćwiczeń ruchowych, pionizacji i kontroli reakcji organizmu na wysiłek. Biblioterapia też działa głównie psychicznie i edukacyjnie, przez czytanie odpowiednich tekstów, książek czy materiałów terapeutycznych. Nie uruchamia jednak układu mięśniowego i krążeniowego w taki sposób, jak zaplanowane ćwiczenia. Typowy błąd polega tu na pomyleniu ogólnej aktywizacji pacjenta z aktywizacją ruchową. W opiece po zawale serca trzeba pamiętać, że zbyt długie leżenie sprzyja osłabieniu, spadkowi wydolności, zakrzepicy i gorszej samoobsłudze, ale ruch musi być dawkowany rozsądnie. Z mojego doświadczenia najlepiej myśleć o tym jak o małych krokach: najpierw obserwacja parametrów, potem proste ćwiczenia, pionizacja i dopiero stopniowe zwiększanie dystansu.