Funkcją tchawicy nie jest
Tchawica nie służy do transportowania wdychanego powietrza do krtani, bo w prawidłowym kierunku przepływu przy wdechu powietrze przechodzi najpierw przez jamę nosową lub ustną, potem gardło, krtań, tchawicę i dalej do oskrzeli. Krtań leży powyżej tchawicy, więc tchawica odbiera powietrze z krtani i prowadzi je niżej, do drzewa oskrzelowego. To jest ważne praktycznie, bo przy obserwacji pacjenta z dusznością trzeba rozumieć, gdzie może być przeszkoda w przepływie powietrza: krtań, tchawica, oskrzela albo płuca. Tchawica ma też nabłonek migawkowy i śluz, które pomagają oczyszczać powietrze z pyłu i drobnoustrojów. Dzięki unaczynieniu i wilgotnej błonie śluzowej uczestniczy również w ogrzewaniu i nawilżaniu powietrza, choć główną rolę robią tu górne drogi oddechowe, szczególnie jama nosowa. Moim zdaniem dobrze to zapamiętać jako prostą trasę: krtań → tchawica → oskrzela. W opiece medycznej ta wiedza przydaje się np. przy obserwacji oddechu, kaszlu, zalegania wydzieliny, a także przy pacjentach z rurką tracheostomijną, gdzie omija się część naturalnych mechanizmów ogrzewania i nawilżania powietrza.
W tym pytaniu łatwo pomylić kierunek przepływu powietrza z samą obecnością tchawicy w drogach oddechowych. Tchawica jest przewodem położonym między krtanią a oskrzelami i jej podstawową rolą jest przewodzenie powietrza w stronę oskrzeli podczas wdechu. Przy wydechu powietrze oczywiście wraca ku górze, ale w typowym opisie funkcji tchawicy nie mówi się, że transportuje ona wdychane powietrze do krtani. To odwraca prawidłową kolejność anatomiczną. Krtań znajduje się nad tchawicą, a nie za nią w drodze do płuc. Stąd właśnie bierze się najczęstszy błąd myślowy: ktoś zapamięta, że tchawica łączy się z krtanią, i automatycznie uznaje każdy kierunek transportu za poprawny. Ocieplanie i nawilżanie wdychanego powietrza nie są odpowiedziami właściwymi w tym pytaniu, ponieważ błona śluzowa dróg oddechowych, także tchawicy, pomaga w tych procesach. Największe znaczenie ma jama nosowa, ale tchawica też nie jest bierną rurką z plastiku, tylko żywą strukturą z nabłonkiem, śluzem, rzęskami i naczyniami krwionośnymi. Transport powietrza do oskrzeli to z kolei klasyczna funkcja tchawicy. W praktyce opiekun medyczny powinien kojarzyć tę drogę szczególnie przy obserwacji duszności, świstów, kaszlu i wydzieliny. Jeśli pacjent ma zaburzone oddychanie, rozumienie tej anatomii pomaga rozsądniej ocenić sytuację i szybciej zgłosić niepokojące objawy personelowi pielęgniarskiemu lub lekarzowi.