Opiekun medyczny planując czynności opiekuńcze w stosunku do 85-letniej podopiecznej, za pomocą skali Lawtona powinien ocenić
Skala Lawtona służy do oceny samodzielności w wykonywaniu złożonych czynności życia codziennego, czyli tzw. IADL. To są takie aktywności, które nie ograniczają się tylko do umycia się czy zjedzenia posiłku, ale pokazują, czy osoba starsza potrafi w miarę bezpiecznie funkcjonować w środowisku domowym. Ocenia się m.in. korzystanie z telefonu, robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, prowadzenie gospodarstwa domowego, pranie, korzystanie z transportu, przyjmowanie leków oraz gospodarowanie pieniędzmi. U 85-letniej podopiecznej taka ocena jest bardzo praktyczna, bo pomaga zaplanować realną pomoc: czy wystarczy przypomnienie o lekach, czy trzeba przejąć zakupy, a może konieczny jest nadzór przy finansach. Moim zdaniem to jedna z bardziej życiowych skal, bo od razu pokazuje, gdzie pacjent jeszcze daje radę, a gdzie ryzyko zaniedbania albo wypadku jest większe. W dobrej praktyce opiekuńczej wynik skali Lawtona powinien być wpisany do dokumentacji i wykorzystany przy układaniu indywidualnego planu opieki, najlepiej razem z obserwacją pacjenta i informacjami od rodziny.
Skala Lawtona bywa mylona z innymi narzędziami oceny, bo wszystkie dotyczą stanu pacjenta i często stosuje się je u osób starszych. Trzeba jednak pamiętać, że każda skala ma swój konkretny cel. Poziom bólu ocenia się najczęściej przy użyciu skali NRS, VAS albo skali obserwacyjnej u osób z zaburzeniami komunikacji. Ból jest ważny, bo wpływa na poruszanie się, sen i nastrój, ale Lawton nie służy do pytania, czy pacjentkę boli biodro, brzuch czy głowa. Samodzielność w podstawowych czynnościach dnia codziennego, takich jak mycie, jedzenie, ubieranie się, korzystanie z toalety, przemieszczanie się czy kontrola wydalania, ocenia się raczej skalą Barthel albo Katza. To są czynności ADL, bardziej podstawowe niż IADL. Z kolei poziom świadomości ocenia się przy użyciu narzędzi neurologicznych, na przykład skali Glasgow lub prostszej oceny AVPU, zależnie od sytuacji. Typowy błąd polega na tym, że uczeń widzi słowo skala i wybiera dowolny parametr opiekuńczy. A tu trzeba skojarzyć nazwę z zakresem oceny. Lawton oznacza złożone czynności życia codziennego, czyli sprawdzenie, czy osoba starsza poradzi sobie z organizacją codziennego życia, a nie tylko z podstawową samoobsługą. W praktyce to bardzo ważne przy planowaniu opieki domowej i instytucjonalnej, bo pacjent może sam jeść i chodzić, ale nie ogarniać leków, zakupów czy płatności.