W celu ćwiczenia pamięci podopiecznemu w początkowym okresie choroby Alzheimera opiekun powinien zaproponować
Rozwiązywanie krzyżówek jest właściwą propozycją, bo w początkowym okresie choroby Alzheimera warto stosować ćwiczenia aktywizujące funkcje poznawcze: pamięć, uwagę, koncentrację, kojarzenie faktów, zasób słów i logiczne myślenie. Krzyżówka wymaga przypominania sobie nazw, pojęć, skojarzeń i znaczeń, więc nie jest tylko zabiciem czasu, ale realnym treningiem umysłowym. Moim zdaniem to jedna z prostszych i praktycznych metod, bo można ją łatwo dopasować do możliwości podopiecznego: zacząć od łatwych haseł, dużej czcionki, krótkiego czasu pracy i spokojnej atmosfery. W dobrej praktyce opiekun nie powinien robić tego za chorego, tylko delikatnie naprowadzać, chwalić wysiłek i unikać zawstydzania, gdy podopieczny czegoś nie pamięta. Ważne jest też, żeby ćwiczenie było regularne, ale nie męczące. Na przykład można zaproponować jedną małą krzyżówkę po śniadaniu albo wspólne odgadywanie haseł związanych z dawną pracą, rodziną, kuchnią czy miejscowością. U osób z otępieniem najlepiej działa aktywizacja łagodna, znana i dająca poczucie sukcesu. Krzyżówki wpisują się też w standard opieki niefarmakologicznej przy chorobie Alzheimera, gdzie obok bezpieczeństwa i wsparcia emocjonalnego ważna jest stymulacja poznawcza oraz organizacja czasu wolnego.
W chorobie Alzheimera, szczególnie na początku, opiekun powinien wybierać takie aktywności, które realnie pobudzają pamięć, uwagę, język i myślenie skojarzeniowe. Samo malowanie obrazów może być bardzo wartościowe terapeutycznie, bo uspokaja, rozwija ekspresję, ćwiczy sprawność manualną i daje podopiecznemu poczucie sprawczości. Nie jest jednak najbardziej typowym ćwiczeniem pamięci, jeśli porównamy je z zadaniem wymagającym przypominania sobie słów, znaczeń i faktów. Słuchanie muzyki również bywa pomocne, zwłaszcza przy obniżonym nastroju, niepokoju, zaburzeniach snu albo w terapii reminiscencyjnej, gdy znane piosenki uruchamiają wspomnienia. Mimo to jest częściej formą stymulacji emocjonalnej i relaksacji niż ukierunkowanym treningiem pamięci. Podobnie słuchanie radia może organizować dzień, dostarczać bodźców i kontaktu ze światem, ale zwykle ma charakter dość bierny. Podopieczny może słuchać audycji, a niekoniecznie aktywnie odtwarzać informacje czy ćwiczyć koncentrację. Typowy błąd polega na myśleniu, że każda przyjemna aktywność automatycznie jest ćwiczeniem pamięci. W opiece nad osobą z otępieniem trzeba rozróżnić aktywizację ogólną, relaks, terapię zajęciową i trening funkcji poznawczych. Rozwiązywanie krzyżówek jest tu lepszym wyborem, bo wymaga czynnego przypominania sobie haseł, kojarzenia pojęć, rozumienia definicji oraz utrzymania uwagi przez pewien czas. Oczywiście poziom trudności musi być dobrany ostrożnie, żeby nie wywołać frustracji, bo wtedy efekt będzie odwrotny do zamierzonego.