Objawy subiektywne, które mają zastosowanie w rozpoznawaniu problemów zdrowotnych pacjenta, to
Objawy subiektywne to odczucia zgłaszane przez pacjenta, czyli to, co chory sam opisuje i czego opiekun, pielęgniarka czy lekarz nie mogą bezpośrednio zmierzyć ani zobaczyć w prosty sposób. Przykładem jest ból, duszność odczuwana przez pacjenta, nudności, zawroty głowy, uczucie kołatania serca, osłabienie, lęk albo mrowienie kończyn. W praktyce opiekuna medycznego bardzo ważne jest uważne słuchanie podopiecznego i przekazywanie takich informacji zespołowi terapeutycznemu, bo często są one pierwszym sygnałem pogorszenia stanu zdrowia. Moim zdaniem to jedna z tych rzeczy, które wydają się proste, ale w pracy łatwo je zlekceważyć. Dobra praktyka polega na tym, żeby zapisać lub przekazać informację możliwie dokładnie, np. pacjent zgłasza ból w klatce piersiowej od 20 minut, o nasileniu 7/10, nasilający się przy oddychaniu. W ocenie bólu można użyć skali NRS albo VAS. Objawy subiektywne uzupełniają objawy obiektywne, takie jak temperatura, ciśnienie, wynik badania czy zaobserwowane zachowanie.
W tym pytaniu łatwo pomylić objawy subiektywne z obiektywnymi, bo wszystkie wymienione informacje mogą być przydatne w rozpoznawaniu problemów zdrowotnych pacjenta. Różnica polega jednak na źródle i sposobie potwierdzenia danej informacji. Obserwacja zachowania pacjenta, na przykład bladość skóry, niepokój ruchowy, przyspieszony oddech, grymas bólu czy trudności w poruszaniu się, należy raczej do danych obiektywnych. Są to rzeczy, które opiekun może zauważyć i opisać własnymi słowami. Wyniki badań diagnostycznych, takie jak morfologia, glukoza, RTG czy EKG, również nie są subiektywnym odczuciem pacjenta, tylko mierzalnym wynikiem badania. Podobnie parametry życiowe, czyli tętno, ciśnienie tętnicze, temperatura, saturacja SpO₂ i liczba oddechów, są oceniane za pomocą sprzętu lub konkretnej metody pomiaru. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś uznaje każdą informację o stanie chorego za objaw subiektywny. A to nie tak. Objaw subiektywny to przede wszystkim to, co pacjent czuje i zgłasza, np. boli mnie brzuch, kręci mi się w głowie, jest mi duszno, mam mdłości. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą zasadę: jeśli pacjent musi nam o tym powiedzieć, bo sami tego dokładnie nie zmierzymy, to najczęściej mówimy o objawie subiektywnym. W pracy zgodnej z dobrymi praktykami takie zgłoszenia trzeba traktować poważnie, dokumentować je rzetelnie i przekazywać personelowi odpowiedzialnemu za dalszą ocenę stanu pacjenta.