Opiekun pracujący w oddziale zakaźnym szpitala wymienił pacjentowi pieluchomajtki. Zabieg wykonał w rękawiczkach ochronnych. Jakie czynności powinien kolejno wykonać po tym zabiegu?
W tej sytuacji kluczowe jest potraktowanie zarówno zużytych pieluchomajtek, jak i rękawiczek jako materiału potencjalnie zakaźnego. Pacjent leży w oddziale zakaźnym, więc wszystko, co miało kontakt z wydalinami, skórą pacjenta i środowiskiem chorego, może zawierać drobnoustroje chorobotwórcze. Dlatego pieluchomajtki i rękawiczki powinny trafić do pojemnika lub worka na odpady zakaźne, zgodnie z procedurą szpitalną. Rękawiczki zdejmujemy ostrożnie, tak żeby nie dotknąć zanieczyszczoną stroną skóry dłoni. Potem wykonuje się higienę rąk, czyli mycie i dezynfekcję zgodnie z zasadami obowiązującymi w placówce. Moim zdaniem to jeden z tych nawyków, które trzeba mieć prawie automatyczne, bo przy pracy z materiałem biologicznym łatwo o przeniesienie zakażenia na klamkę, łóżko, stolik czy kolejnego pacjenta. Dobra praktyka to przygotować wcześniej worek na odpady zakaźne, środek do dezynfekcji rąk i zadbać, żeby nie chodzić po sali w brudnych rękawiczkach.
Błędy w tym zadaniu wynikają głównie z pomieszania dwóch spraw: postępowania z odpadami zakaźnymi oraz higieny rąk po kontakcie z materiałem biologicznym. Zużyte pieluchomajtki po pacjencie z oddziału zakaźnego nie są zwykłym odpadem bytowym. Mogą być zanieczyszczone kałem, moczem, wydzielinami i drobnoustrojami, dlatego powinny trafić do odpadów medycznych zakaźnych. To samo dotyczy rękawiczek użytych podczas tej czynności, bo ich powierzchnia mogła mieć kontakt z materiałem zakaźnym. Wyrzucenie rękawiczek do odpadów komunalnych jest niebezpieczne i niezgodne z zasadą segregacji odpadów medycznych. Częsty błąd myślowy polega na tym, że ktoś traktuje rękawiczki jako zwykły plastik, a nie jako środek ochrony indywidualnej skażony po użyciu. Druga sprawa to dezynfekcja rękawiczek przed ich zdjęciem. W praktyce nie zastępuje ona prawidłowego zdjęcia rękawic i higieny rąk. Rękawiczki mogą mieć mikrouszkodzenia, a podczas ich zdejmowania łatwo przenieść drobnoustroje na skórę. Dlatego po zakończeniu czynności trzeba je bezpiecznie usunąć do odpadów zakaźnych, a następnie wykonać higienę rąk. Mycie i dezynfekcja rąk po zdjęciu rękawiczek to standard zapobiegania zakażeniom szpitalnym. Z mojego doświadczenia najgorsze są sytuacje, gdy ktoś w rękawiczkach poprawia pościel, dotyka dokumentacji albo klamki, bo wtedy zanieczyszczenie rozchodzi się po całym otoczeniu pacjenta.