W jakiej sytuacji może dojść do zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu C?
Wirusowe zapalenie wątroby typu C, czyli WZW C, przenosi się głównie przez kontakt z krwią osoby zakażonej. Dlatego używanie tych samych przyborów kosmetycznych, np. maszynki do golenia, cążek, nożyczek do paznokci, pilnika czy nawet szczoteczki do zębów, może być realnym ryzykiem. Na takich przedmiotach mogą zostać mikroskopijne ilości krwi, których gołym okiem często nie widać. Wystarczy drobne skaleczenie skóry albo błony śluzowej i wirus ma drogę wniknięcia do organizmu. W praktyce opiekuńczej i medycznej ważna jest zasada: przedmioty naruszające ciągłość skóry są osobiste albo muszą być prawidłowo dezynfekowane i sterylizowane. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które brzmią prosto, ale naprawdę chronią zdrowie. W pracy z podopiecznym trzeba używać rękawiczek przy kontakcie z krwią, zabezpieczać skaleczenia, nie pożyczać przyborów higienicznych i dbać o właściwą dezynfekcję sprzętu. To są podstawowe dobre praktyki zapobiegania zakażeniom krwiopochodnym.
WZW C nie szerzy się przez zwykły, codzienny kontakt z osobą zakażoną, dlatego samo korzystanie ze wspólnej toalety, jedzenie posiłku przygotowanego przez chorego czy pływanie w tym samym basenie nie stanowi typowej drogi zakażenia. Wirus HCV jest przede wszystkim wirusem krwiopochodnym, czyli potrzebuje sytuacji, w której krew osoby zakażonej może dostać się do krwiobiegu drugiej osoby. To odróżnia go na przykład od zakażeń przenoszonych drogą pokarmową. Częsty błąd polega na wrzucaniu wszystkich wirusowych zapaleń wątroby do jednego worka. WZW A kojarzy się z drogą pokarmową i brudnymi rękami, ale WZW C działa inaczej. Nie przenosi się przez wodę w basenie, deskę sedesową, dotyk klamki ani przez samo przebywanie w jednym pomieszczeniu. Oczywiście higiena rąk i czystość toalety są ważne, ale tu nie one są głównym problemem epidemiologicznym. Ryzyko pojawia się przy naruszeniu ciągłości skóry lub błon śluzowych, zwłaszcza gdy używa się wspólnych przedmiotów mogących mieć ślady krwi: maszynek do golenia, cążek, nożyczek, szczoteczek do zębów. W opiece nad pacjentem trzeba więc myśleć praktycznie: co mogło mieć kontakt z krwią, co wymaga dezynfekcji, co powinno być jednorazowe albo wyłącznie osobiste. Takie rozumowanie jest zgodne z zasadami profilaktyki zakażeń i standardowymi środkami ostrożności.