Prawidłowo rozwijające się dziecko zaczyna chodzić około
Około 12. miesiąca życia to typowy moment, w którym prawidłowo rozwijające się dziecko zaczyna samodzielnie chodzić, choć trzeba pamiętać, że rozwój psychoruchowy ma pewien zakres normy. W praktyce część dzieci stawia pierwsze kroki trochę wcześniej, np. około 10. miesiąca, a inne dopiero około 15.-18. miesiąca i nadal może to być wariant fizjologiczny, jeśli pozostałe umiejętności rozwijają się prawidłowo. Ważna jest kolejność etapów: kontrola głowy, obracanie się, siadanie, raczkowanie lub inne formy przemieszczania, wstawanie przy meblach, chodzenie bokiem przy podporze i dopiero samodzielny chód. Moim zdaniem warto zapamiętać nie samą datę jak z kalendarza, tylko logikę dojrzewania układu nerwowego i mięśniowo-szkieletowego. W opiece nad dzieckiem obserwujemy stabilność postawy, napięcie mięśniowe, symetrię ruchów, reakcje równoważne i sposób stawiania stóp. Dobra praktyka to nie zmuszać dziecka do chodzenia na siłę, nie prowadzać go stale za uniesione ręce i nie używać chodzików, bo mogą zaburzać naturalny wzorzec ruchu. Jeżeli dziecko po 18. miesiącu życia nie chodzi samodzielnie, ma wyraźną asymetrię, wiotkość, wzmożone napięcie albo traci wcześniej nabyte umiejętności, wskazana jest konsultacja pediatryczna lub fizjoterapeutyczna.
Wybór wieku 6. albo 8. miesiąca życia zwykle wynika z mylenia różnych kamieni milowych rozwoju ruchowego. W tym okresie dziecko może już lepiej kontrolować głowę, obracać się, siedzieć z podparciem lub bez, czasem pełzać czy podejmować pierwsze próby przemieszczania się, ale samodzielny chód jest jeszcze zbyt wymagający dla układu nerwowego, mięśni, stawów i mechanizmów równowagi. Chodzenie wymaga dojrzałej koordynacji, stabilizacji tułowia, przenoszenia ciężaru ciała z nogi na nogę oraz odpowiedniej kontroli ustawienia bioder, kolan i stóp. To nie jest tylko kwestia siły nóg, chociaż tak czasem się potocznie mówi. Z mojego doświadczenia w nauce rozwoju dziecka wynika, że częsty błąd polega na traktowaniu bardzo wczesnego wstawania przy meblach jako równoznacznego z chodzeniem. To są jednak inne umiejętności. Z kolei 20. miesiąc życia jest już terminem późniejszym niż typowy początek samodzielnego chodzenia. Oczywiście pojedyncze dziecko może zacząć chodzić później i czasem nie oznacza to od razu choroby, ale w standardowej ocenie rozwoju psychoruchowego brak samodzielnego chodu około 18. miesiąca powinien zwrócić uwagę opiekunów i personelu medycznego. Wtedy nie straszymy rodziców, tylko rozsądnie zalecamy obserwację, konsultację pediatryczną, ocenę neurologiczną lub fizjoterapeutyczną, jeśli są dodatkowe niepokojące objawy. Najbardziej prawidłowe ujęcie w teście to więc około 12. miesiąca życia, bo odpowiada typowemu kamieniowi milowemu rozwoju motoryki dużej.