U dziecka gaworzenie, czyli wydawanie dźwięków będących kombinacją różnych głosek, występuje
Gaworzenie pojawia się zwykle około 5 - 6 miesiąca życia i dlatego ta odpowiedź jest właściwa. W tym okresie dziecko zaczyna wydawać dźwięki bardziej złożone niż wcześniejsze gruchanie, łączy samogłoski i spółgłoski, np. „ba”, „ma”, „da”, czasem jeszcze bardzo niewyraźnie i przypadkowo. To ważny etap rozwoju mowy, bo świadczy o dojrzewaniu aparatu artykulacyjnego, słuchu, koordynacji oddechu oraz kontaktu społecznego. Moim zdaniem to jeden z tych objawów rozwojowych, które warto dobrze kojarzyć, bo opiekun albo personel medyczny może szybko zauważyć, czy dziecko rozwija komunikację w prawidłowym kierunku. W praktyce obserwuje się, czy niemowlę reaguje na głos, uśmiecha się, naśladuje dźwięki, próbuje „rozmawiać” z dorosłym. Dobre praktyki w opiece nad dzieckiem obejmują mówienie do niemowlęcia spokojnym głosem, śpiewanie, nazywanie czynności i utrzymywanie kontaktu wzrokowego. Jeśli po 6 miesiącu nie ma żadnych prób wokalizacji albo dziecko nie reaguje na dźwięki, warto zgłosić to lekarzowi lub pielęgniarce, bo może to wymagać oceny słuchu i rozwoju psychoruchowego.
W rozwoju mowy niemowlęcia łatwo pomylić różne etapy, bo one płynnie przechodzą jeden w drugi i każde dziecko ma trochę własne tempo. Trzeba jednak pamiętać o typowej kolejności. W 2 - 3 miesiącu życia dziecko zwykle grucha, czyli wydaje proste, gardłowe lub samogłoskowe dźwięki, często związane z zadowoleniem i kontaktem z opiekunem. To jeszcze nie jest gaworzenie w pełnym znaczeniu, bo nie ma tam regularnego łączenia różnych głosek w sylaby. Około 5 - 6 miesiąca pojawia się właśnie gaworzenie, czyli bardziej złożone próby artykulacyjne, np. zestawianie spółgłosek i samogłosek. W 8 - 9 miesiącu życia gaworzenie może być już bogatsze, bardziej rytmiczne, czasem reduplikowane, czyli dziecko powtarza podobne sylaby typu „ma-ma” albo „ba-ba”, ale nie oznacza to, że dopiero wtedy ten etap się zaczyna. Z kolei 10 - 12 miesiąc to czas, kiedy mogą pojawiać się pierwsze słowa używane bardziej świadomie, choć też nie zawsze idealnie wymawiane. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś kojarzy gaworzenie tylko z wyraźnym „mama” lub „tata”, a to już bardziej zaawansowana faza. W pracy opiekuńczej i podczas obserwacji rozwoju warto patrzeć nie tylko na wiek, ale też na reakcję dziecka na dźwięk, kontakt wzrokowy, mimikę i chęć komunikowania się z otoczeniem.