Protezę zębową pacjentowi niesamodzielnemu opiekun medyczny powinien myć
Protezę zębową u pacjenta niesamodzielnego należy myć po każdym posiłku i przed snem, bo właśnie wtedy na jej powierzchni zostają resztki pokarmowe, osad bakteryjny i ślina. To nie jest tylko kwestia estetyki, ale normalna profilaktyka zakażeń jamy ustnej, stanów zapalnych dziąseł, nieprzyjemnego zapachu z ust oraz grzybicy, np. związanej z Candida. W praktyce opiekun powinien założyć rękawiczki, delikatnie wyjąć protezę, najlepiej nad umywalką z wodą albo nad ręcznikiem, żeby jej nie uszkodzić przy upadku. Do mycia używa się szczoteczki do protez i odpowiedniego preparatu lub łagodnego środka, a nie gorącej wody, bo proteza może się odkształcić. Przed snem protezę zwykle się zdejmuje, oczyszcza i przechowuje zgodnie z procedurą placówki, np. w opisanym pojemniku. Moim zdaniem warto też zawsze obejrzeć śluzówkę jamy ustnej, bo zaczerwienienie, otarcia czy ból mogą oznaczać źle dopasowaną protezę albo rozwijający się stan zapalny.
Myślenie, że protezę wystarczy umyć tylko przed śniadaniem i po kolacji, jest zbyt uproszczone i trochę przenosi zasady zwykłego szczotkowania zębów na protezę. Proteza po każdym jedzeniu ma kontakt z drobinami pokarmu, osadem i bakteriami, więc pomijanie obiadu, podwieczorku czy przekąsek sprzyja namnażaniu drobnoustrojów. U osoby niesamodzielnej problem jest większy, bo pacjent często sam nie zgłosi dyskomfortu, nie oczyści jamy ustnej językiem i może mieć mniejszą sprawność połykania. Mycie po śniadaniu i dopiero przed kolacją też nie rozwiązuje sprawy, bo przez wiele godzin proteza pozostaje zanieczyszczona. Z kolei czyszczenie głównie przed posiłkami wynika z częstego błędu: wydaje się, że skoro pacjent zaraz będzie jadł, to proteza ma być czysta na start. To może być pomocne dla komfortu, ale nie zastępuje usunięcia resztek po jedzeniu. Najważniejszy moment higieniczny jest po posiłku, a dodatkowo przed snem, ponieważ w nocy zmniejsza się wydzielanie śliny i łatwiej dochodzi do podrażnień, stanów zapalnych oraz przykrego zapachu. W dobrej praktyce opiekun medyczny traktuje protezę jak element higieny jamy ustnej i profilaktyki zakażeń, a nie jak przedmiot myty tylko według wygodnego grafiku dnia. Trzeba też pamiętać o oczyszczeniu błony śluzowej, podniebienia i dziąseł, bo sama czysta proteza to jeszcze nie cała higiena.