Pani Janina dwa dni temu została przyjęta na oddział neurologiczny z przetoką jelitową. Samodzielnie zmienia woreczki stomijne, ale zabieg ten wykonuje nieprawidłowo. W tej sytuacji opiekun medyczny powinien poinformować pacjentkę, że zdejmując woreczek stomijny powinna go odkleić od
Odklejanie woreczka stomijnego od góry do dołu jest właściwą techniką, bo pozwala lepiej kontrolować odklejanie przylepca i zmniejsza ryzyko podrażnienia skóry wokół stomii. Skóra okołostomijna jest bardzo ważna, bo jeśli dojdzie do zaczerwienienia, maceracji, nadżerek albo drobnych ran, później sprzęt stomijny gorzej się trzyma i pacjent ma większy dyskomfort. W praktyce jedną ręką delikatnie odkleja się płytkę lub przylepiec, a drugą ręką przytrzymuje skórę, żeby jej nie ciągnąć. Nie wolno woreczka zrywać gwałtownie, nawet jeśli pacjent się spieszy. Moim zdaniem to jest taki drobiazg techniczny, który robi ogromną różnicę w codziennej pielęgnacji stomii. Dobrą praktyką jest też opróżnienie woreczka przed zmianą, przygotowanie nowego sprzętu, rękawiczek, gazików, ciepłej wody oraz worka na odpady. Po zdjęciu woreczka trzeba ocenić wygląd stomii i skóry: czy stomia jest wilgotna, różowo-czerwona, czy nie ma krwawienia, obrzęku, wycieku treści pod płytkę. Opiekun medyczny nie tylko pomaga, ale też edukuje pacjentkę, pokazując spokojnie i krok po kroku prawidłowy sposób wykonania czynności.
Kierunek odklejania woreczka stomijnego nie jest przypadkowy, dlatego zdejmowanie go z boku na bok albo od dołu do góry nie jest uznawane za właściwą technikę. Przy odklejaniu od lewego boku do prawego lub odwrotnie łatwo powstaje niepotrzebne boczne napinanie skóry. Taki ruch może powodować mikrourazy, pieczenie i zaczerwienienie skóry okołostomijnej, szczególnie u pacjentów starszych, osłabionych albo po dłuższym stosowaniu sprzętu stomijnego. Czasem ktoś myśli, że skoro plaster trzyma się dookoła, to kierunek nie ma większego znaczenia. W opiece stomijnej ma znaczenie, bo liczy się kontrola ruchu, ochrona skóry i ograniczenie zabrudzenia treścią jelitową. Odklejanie od dołu do góry też jest niekorzystne, ponieważ dolna część woreczka jest miejscem, gdzie gromadzi się treść jelitowa lub jej resztki. Rozpoczynanie od dołu zwiększa ryzyko zabrudzenia skóry, bielizny, pościeli oraz rąk osoby pomagającej. Może też być pacjentce zwyczajnie trudniej utrzymać woreczek w stabilnej pozycji. W praktyce stosuje się zasadę: delikatnie, powoli, od góry do dołu, z jednoczesnym podtrzymywaniem skóry drugą ręką. Warto też pamiętać, że opiekun medyczny powinien korygować nieprawidłowe nawyki spokojnie i taktownie, bo pacjent ze stomią często uczy się tej czynności stopniowo i może się krępować. Tu chodzi nie o krytykowanie pacjentki, tylko o bezpieczną pielęgnację i zapobieganie powikłaniom skórnym.