Pielęgniarka zleciła opiekunowi medycznemu całkowitą zmianę bielizny pościelowej u ciężko chorego. W jakiej kolejności, od góry, powinna być ułożona pościel na tacy?
W tej czynności prawidłowe ułożenie bielizny na tacy od góry to: poszewki na poduszki, prześcieradło, podkład płócienny, poszwa na koc. Taki układ nie jest przypadkowy, tylko wynika z organizacji pracy przy całkowitej zmianie bielizny pościelowej u osoby ciężko chorej, często leżącej i niesamodzielnej. Opiekun medyczny powinien mieć pod ręką elementy w takiej kolejności, aby nie przekładać czystej pościeli, nie szukać jej w trakcie zabiegu i nie zwiększać ryzyka zanieczyszczenia. Poszewki są na wierzchu, bo zwykle pracę zaczyna się od przygotowania lub wymiany poduszek, a potem przechodzi się do dużych elementów łóżka. Prześcieradło i podkład płócienny są układane tak, aby sprawnie założyć je pod pacjenta podczas obracania chorego na bok. Poszwa na koc leży najniżej, bo jest elementem większym, mniej poręcznym i wykorzystywanym na dalszym etapie porządkowania łóżka. Moim zdaniem to dobry przykład, że w opiece liczy się nie tylko sama czynność, ale też przygotowanie stanowiska pracy. Dobra praktyka to wcześniejsze skompletowanie bielizny, dezynfekcja rąk, założenie rękawiczek gdy jest ryzyko kontaktu z materiałem biologicznym, zabezpieczenie intymności pacjenta i wykonywanie ruchów spokojnie, bez szarpania. U ciężko chorego ma to duże znaczenie, bo niepotrzebne manewry mogą powodować ból, duszność, zmęczenie albo nasilać ryzyko odleżyn.
Nieprawidłowe ułożenie pościeli na tacy najczęściej wynika z myślenia, że elementy trzeba poukładać według wielkości, grubości albo według tego, jak leżą później na łóżku. W praktyce opiekuna medycznego ważniejsza jest jednak kolejność użycia i zasada ograniczania niepotrzebnego dotykania czystej bielizny. Jeżeli na samej górze znajduje się poszwa na koc, to opiekun musi ją odłożyć lub przekładać, zanim dojdzie do poszewek, prześcieradła czy podkładu. To wydłuża czynność i zwiększa ryzyko, że czysta bielizna zetknie się z zabrudzoną powierzchnią, rękawiczkami albo odzieżą ochronną. Podobny problem pojawia się, gdy na wierzchu leży podkład płócienny. Podkład jest ważny, bo chroni prześcieradło i materac oraz pomaga utrzymać czystość przy nietrzymaniu moczu czy wzmożonym poceniu, ale nie powinien być układany jako pierwszy element do pobrania z tacy. Błędne jest też ustawienie, w którym prześcieradło lub poszwa znajdują się w przypadkowym miejscu, bo wtedy praca przy łóżku ciężko chorego staje się chaotyczna. A przy takim pacjencie chaos naprawdę przeszkadza: trzeba go obracać możliwie mało razy, dbać o bezpieczeństwo, nie odsłaniać bez potrzeby i nie powodować wychłodzenia. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać, że taca z pościelą ma pomagać w płynnym wykonaniu zabiegu, a nie być tylko miejscem, gdzie odkłada się rzeczy jak popadnie. Standard higieniczny wymaga przygotowania kompletnej, czystej bielizny przed rozpoczęciem pracy, oddzielenia bielizny czystej od brudnej oraz unikania potrząsania zabrudzonymi tekstyliami. Dzięki temu chroni się pacjenta, personel i środowisko oddziału przed zakażeniami oraz niepotrzebnym bałaganem.