Opiekun medyczny edukując pacjenta w zakresie samodzielnej wymiany worka stomijnego jednoczęściowego powinien poinformować go, że po odklejeniu worka i usunięciu resztek kału, skórę wokół przetoki jelitowej powinien umyć
Skórę wokół przetoki jelitowej po odklejeniu worka stomijnego należy umyć ciepłą wodą z delikatnym mydłem o pH 5,5, bo jest to wartość zbliżona do naturalnego, lekko kwaśnego odczynu skóry. Taki płaszcz hydrolipidowy chroni skórę przed podrażnieniem, nadmiernym wysuszeniem i namnażaniem drobnoustrojów. W praktyce chodzi o prostą, ale bardzo ważną czynność: po usunięciu resztek kału skórę myje się łagodnie, bez szorowania, następnie dokładnie spłukuje i osusza przez delikatne przykładanie gazika lub ręcznika. Dopiero na suchą, czystą i nieuszkodzoną skórę przykleja się nowy worek jednoczęściowy. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, gdzie drobiazg robi dużą różnicę, bo źle przygotowana skóra szybko zaczyna piec, robi się zaczerwieniona, a płytka worka gorzej się trzyma. Dobra praktyka stomijna zakłada też obserwację skóry wokół stomii: czy nie ma maceracji, nadżerek, wysypki, krwawienia albo wycieku treści jelitowej pod przylepcem. Nie powinno się rutynowo używać środków drażniących, tłustych maści ani domowych naparów, bo mogą pogarszać przyczepność sprzętu stomijnego i zwiększać ryzyko powikłań skórnych.
W pielęgnacji skóry wokół stomii najważniejsze jest zachowanie jej czystości, suchości i możliwie naturalnego odczynu. Dlatego wybieranie preparatów tylko dlatego, że kojarzą się z odkażaniem albo ziołową pielęgnacją, bywa mylące. Mydło o pH 4,5 jest bardziej kwaśne niż fizjologiczny odczyn skóry, więc u części pacjentów może nasilać szczypanie, przesuszenie i podrażnienie, szczególnie gdy skóra jest już osłabiona przez kontakt z treścią jelitową lub częste odklejanie worka. Niby różnica pH wygląda niewielka, ale w praktyce stomijnej ma znaczenie, bo skóra wokół przetoki jest bardzo narażona na uszkodzenia mechaniczne i chemiczne. Roztwór nadmanganianu potasu nie jest zwykłym środkiem do codziennej toalety stomii. To preparat o działaniu utleniającym, może wysuszać, barwić skórę i drażnić, a jego użycie powinno wynikać z konkretnego zalecenia medycznego, np. w określonych zmianach skórnych. Nie stosuje się go profilaktycznie przy każdej wymianie worka. Napar z rumianku też nie jest dobrym standardem, chociaż wiele osób uważa go za łagodny i naturalny. Rumianek może uczulać, zostawiać osad, zmieniać właściwości skóry i pogarszać przyklejanie płytki stomijnej. Typowy błąd myślowy polega na tym, że pacjent chce użyć czegoś mocniejszego albo bardziej leczniczego, zamiast najbezpieczniejszej metody podstawowej. W edukacji pacjenta trzeba podkreślać: ciepła woda, łagodne mydło o pH 5,5, dokładne osuszenie i obserwacja skóry. Prosto, ale skutecznie.