Opiekun medyczny wykonując zmianę worka stomijnego, powinien umyć skórę wokół stomii oraz
Takie postępowanie jest zgodne z zasadami pielęgnacji stomii: skórę wokół stomii myje się delikatnie, najczęściej letnią wodą, ewentualnie z łagodnym środkiem myjącym zaleconym przez personel, a potem trzeba ją bardzo dokładnie osuszyć. To nie jest drobiazg. Płytka stomijna albo przylepiec worka trzymają się dobrze tylko na czystej i suchej skórze. Jeśli skóra zostanie wilgotna, worek może się odklejać, treść jelitowa albo mocz mogą podciekać pod sprzęt, a wtedy szybko robi się zaczerwienienie, pieczenie, maceracja i uszkodzenie naskórka. W praktyce najlepiej osuszać skórę przez przykładanie miękkiej gaziki lub ręcznika papierowego, bez mocnego pocierania. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, gdzie dokładność ma większe znaczenie niż pośpiech. Opiekun medyczny powinien też obserwować kolor stomii, stan skóry, ewentualne nadżerki, wysypkę, krwawienie czy obrzęk i zgłaszać niepokojące zmiany pielęgniarce. Nie stosuje się rutynowo spirytusu, benzyny ani tłustych maści, bo mogą podrażniać skórę i pogarszać przyczepność sprzętu stomijnego.
Przy zmianie worka stomijnego łatwo pomyśleć, że skórę trzeba czymś mocno odtłuścić, zdezynfekować albo zabezpieczyć grubą warstwą preparatu. W pielęgnacji stomii takie podejście jednak często bardziej szkodzi niż pomaga. Benzyna medyczna może kojarzyć się z odtłuszczaniem skóry przed przylepieniem sprzętu, ale okolica stomii jest wrażliwa i narażona na stały kontakt z treścią jelitową lub moczem. Silne środki odtłuszczające mogą ją przesuszać, drażnić, powodować pieczenie i mikrouszkodzenia. Spirytus również nie jest dobrym wyborem, bo działa wysuszająco i drażniąco, a przy nawet niewielkich nadżerkach wywołuje ból. Z mojego doświadczenia uczniowie czasem mylą dezynfekcję skóry przed zabiegiem inwazyjnym z codzienną pielęgnacją stomii, a to są różne sytuacje. Skóra wokół stomii ma być przede wszystkim czysta, sucha i możliwie nieuszkodzona. Nakładanie maści na całą okolicę także nie jest standardem, bo tłusta warstwa pogarsza przyleganie płytki lub worka stomijnego. Worek może wtedy szybciej się odklejać, a podciekanie treści prowadzi do maceracji i odparzeń. Preparaty ochronne, pasty, pudry czy bariery stosuje się tylko wtedy, gdy są wskazania i zwykle zgodnie z zaleceniem pielęgniarki stomijnej. Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: delikatnie umyć skórę, dokładnie osuszyć, ocenić jej stan i dopiero na suchą powierzchnię przykleić sprzęt stomijny.