Na rysunku przedstawiono graficznie
Na rysunku pokazano klasyczną piramidę potrzeb według Abrahama Masłowa. Widać tu pięć poziomów ułożonych od podstawowych do bardziej złożonych: fizjologia, bezpieczeństwo, miłość i przynależność, poważanie oraz samorealizacja. Taki układ nie jest przypadkowy. Maslow zakładał, że człowiek najpierw dąży do zaspokojenia potrzeb podstawowych, czyli jedzenia, snu, odpoczynku czy ochrony zdrowia, a dopiero potem łatwiej koncentruje się na relacjach, uznaniu i rozwoju osobistym. Moim zdaniem to jeden z tych modeli, które są proste, ale bardzo praktyczne. W technikum, pracy albo w zarządzaniu zespołem można go używać do analizy motywacji ludzi: pracownik bez poczucia bezpieczeństwa zatrudnienia raczej nie będzie myślał o kreatywnej samorealizacji. W dobrych praktykach HR, edukacji i opieki społecznej model Masłowa traktuje się jako narzędzie pomocnicze, nie jako sztywną diagnozę psychologiczną. Warto pamiętać, że w realnym życiu poziomy mogą się mieszać, ale sama piramida dobrze pokazuje ogólną logikę potrzeb człowieka.
Rysunek nie przedstawia etapów rozwoju dorosłego człowieka, bo takie koncepcje zwykle odnoszą się do wieku, zadań rozwojowych i zmian psychospołecznych w czasie życia. Przykładowo w psychologii rozwoju spotyka się modele opisujące wczesną dorosłość, średnią dorosłość czy późną dorosłość, a nie pięć pięter z nazwami typu fizjologia, bezpieczeństwo i samorealizacja. Łatwo się tu pomylić, bo piramida wygląda jak schemat postępu, ale nie chodzi o kolejne lata życia, tylko o hierarchię motywacji. Nie jest to też sama hierarchia potrzeb biologicznych. Potrzeby biologiczne znajdują się głównie u podstawy, obejmują sen, jedzenie, wodę, oddychanie czy odpoczynek, ale wyższe poziomy dotyczą już relacji społecznych, uznania, poczucia wartości i rozwoju własnego potencjału. Z mojego doświadczenia uczniowie często wybierają tę interpretację, gdy patrzą tylko na dolną część piramidy. Schemat struktury osobowości wyglądałby zupełnie inaczej, bo opisywałby elementy psychiki, cechy, temperament, mechanizmy obronne albo układ id, ego i superego w podejściu psychoanalitycznym. Tutaj mamy model motywacji człowieka. W praktyce edukacyjnej i zawodowej warto odróżniać potrzeby od cech osobowości, bo to inne pojęcia diagnostyczne i inne narzędzia pracy z człowiekiem.