Jaka powinna być kolejność postępowania z odebranym od pacjenta basenem lub kaczką?
Odebrany od pacjenta basen albo kaczka to sprzęt, który miał bezpośredni kontakt z materiałem biologicznym, więc trzeba traktować go jako potencjalnie zakaźny. Właściwa kolejność to: opróżnić zawartość do właściwego miejsca, umyć sprzęt z widocznych zabrudzeń, całkowicie zanurzyć w roztworze dezynfekcyjnym, odczekać wymagany czas działania preparatu, a potem wypłukać i osuszyć. Ta kolejność ma sens praktyczny: dezynfekcja działa najlepiej dopiero wtedy, gdy powierzchnia jest wcześniej oczyszczona z kału, moczu czy śluzu, bo materia organiczna może osłabiać działanie środka dezynfekcyjnego. Całkowite zanurzenie jest ważne, ponieważ preparat musi mieć kontakt z całą powierzchnią, również z trudno dostępnymi miejscami i krawędziami. Moim zdaniem to jest jeden z tych tematów, gdzie pośpiech bardzo łatwo prowadzi do błędów. W praktyce trzeba też pamiętać o rękawiczkach, fartuchu ochronnym jeśli jest ryzyko zachlapania, higienie rąk po zakończeniu czynności oraz stosowaniu roztworu o właściwym stężeniu i czasie ekspozycji zgodnym z instrukcją producenta. Dobre praktyki kontroli zakażeń mówią jasno: najpierw mycie, potem dezynfekcja, a na końcu płukanie i osuszenie, żeby sprzęt był bezpieczny do ponownego użycia.
W postępowaniu z basenem lub kaczką najczęstszy błąd polega na myśleniu, że samo spryskanie środkiem dezynfekcyjnym albo szybkie przetarcie powierzchni wystarczy. Niestety, przy sprzęcie zabrudzonym moczem, kałem czy innym materiałem biologicznym to za mało. Aerozol nie zawsze pokrywa całą powierzchnię równomiernie, zwłaszcza miejsca pod rantem, wgłębienia i wewnętrzne ścianki. Poza tym środek rozpylony na widocznie zabrudzoną powierzchnię może nie zadziałać skutecznie, bo resztki organiczne tworzą taką barierę dla preparatu. Podobnie przetarcie ściereczką nasączoną środkiem dezynfekcyjnym daje raczej dezynfekcję powierzchniową, a nie pełne odkażenie sprzętu po kontakcie z wydalinami. Z mojego doświadczenia uczniowie często kojarzą dezynfekcję z zapachem preparatu i mokrą powierzchnią, ale w praktyce liczy się pełny kontakt preparatu z powierzchnią, odpowiednie stężenie i czas działania. Nieprawidłowe jest też wkładanie basenu razem z zawartością do roztworu dezynfekcyjnego. Takie działanie zanieczyszcza cały roztwór, obniża jego skuteczność i zwiększa ryzyko rozprzestrzenienia drobnoustrojów. Najpierw usuwa się zawartość, potem myje sprzęt, a dopiero czysty mechanicznie basen lub kaczkę zanurza się w roztworze dezynfekcyjnym. To jest zgodne z zasadami dekontaminacji sprzętu wielorazowego: oczyszczanie, dezynfekcja, płukanie, suszenie. Dzięki temu ogranicza się ryzyko zakażeń krzyżowych między pacjentami i chroni też personel.