Odpowiednią pozycją dla pacjenta z astmą oskrzelową jest
Pozycja wysoka jest najlepszym ułożeniem dla pacjenta z astmą oskrzelową, szczególnie gdy występuje duszność, świsty oddechowe albo uczucie ucisku w klatce piersiowej. W tej pozycji tułów jest uniesiony, często pacjent siedzi lub półsiedzi, a kończyny górne może oprzeć o stolik, poręcz łóżka albo poduszki. Takie ułożenie ułatwia pracę przepony i dodatkowych mięśni oddechowych, zwiększa ruchomość klatki piersiowej i zmniejsza uczucie braku powietrza. Moim zdaniem to jedna z tych prostych czynności opiekuńczych, które realnie robią różnicę zanim jeszcze zadziała lek wziewny. W praktyce należy zadbać, aby pacjent nie zsuwał się w łóżku, miał podparte plecy, dostęp do inhalatora oraz spokojne otoczenie. Dobrą praktyką jest obserwacja częstości oddechów, koloru skóry, sinicy wokół ust, saturacji SpO₂ jeśli jest pulsoksymetr, oraz zgłoszenie pogorszenia pielęgniarce lub lekarzowi. W standardach opieki nad osobą z dusznością ważne jest też rozluźnienie ciasnej odzieży, zapewnienie dopływu świeżego powietrza, ale bez wychładzania chorego, i zachęcanie do spokojnego, kontrolowanego oddychania.
U pacjenta z astmą oskrzelową najważniejsze jest takie ułożenie, które zmniejsza wysiłek oddechowy i pozwala klatce piersiowej swobodnie się rozszerzać. Leżenie na brzuchu zwykle nie jest dobrym wyborem w napadzie duszności, bo może ograniczać ruchy klatki piersiowej i przepony, a pacjent ma wtedy mniejsze możliwości wykorzystania dodatkowych mięśni oddechowych. Czasem ludzie myślą, że skoro pozycja na brzuchu bywa stosowana w niektórych problemach oddechowych, to będzie dobra zawsze, ale w astmie to za duże uproszczenie. Pozycja na boku może być wygodna do odpoczynku, zmiany ułożenia czy profilaktyki odleżyn, jednak nie jest pozycją pierwszego wyboru przy duszności astmatycznej. Nie daje takiego odciążenia układu oddechowego jak siedzenie lub półsiedzenie. Leżenie na plecach z małą poduszką pod głową również może nasilać dyskomfort, bo klatka piersiowa ma mniej swobody, a przepona pracuje mniej efektywnie, zwłaszcza u osoby starszej, otyłej albo bardzo osłabionej. Typowy błąd polega na wybieraniu pozycji wygodnej do snu, a nie pozycji leczniczej przy duszności. W opiece nad chorym na astmę trzeba myśleć praktycznie: unieść tułów, podeprzeć plecy i ręce, obserwować oddech, skórę, zachowanie pacjenta oraz umożliwić szybkie użycie leków zaleconych przez lekarza. Z mojego doświadczenia uczniowie często zapamiętują samą nazwę choroby, ale nie łączą jej z mechaniką oddychania, a tu właśnie mechanika ma ogromne znaczenie.