Aby rozpoznać u pacjenta leżącego, z logicznym kontaktem słownym, niezaspokojoną potrzebę wydalania, najlepszymi metodami będą
W tej sytuacji najlepsze są obserwacja i wywiad z chorym, bo pacjent jest przytomny, ma logiczny kontakt słowny i może sam zgłosić swoje potrzeby. W opiece pielęgniarskiej i opiekuńczej podstawą rozpoznawania potrzeb jest bezpośrednia ocena pacjenta: patrzymy na jego zachowanie, mimikę, niepokój, ułożenie ciała, napięcie brzucha, stan bielizny pościelowej, wkładki lub pieluchomajtek, a jednocześnie normalnie z nim rozmawiamy. Można zapytać: czy chce się Panu/Pani oddać mocz, kiedy był ostatni stolec, czy jest parcie, ból, pieczenie, wzdęcie, uczucie pełnego pęcherza. To są bardzo praktyczne pytania, niby proste, ale w pracy przy łóżku chorego mega ważne. Moim zdaniem często właśnie dobra rozmowa zapobiega niepotrzebnemu dyskomfortowi pacjenta. Zgodnie z dobrą praktyką trzeba zachować intymność, mówić spokojnie, zapewnić basen, kaczkę lub pomoc w zmianie pozycji, a potem udokumentować obserwacje i podjęte czynności. Rodzina, dokumentacja czy personel mogą dać informacje uzupełniające, ale przy zachowanym kontakcie słownym najważniejszym źródłem jest sam pacjent oraz bieżąca obserwacja jego stanu.
Wybieranie metod opartych głównie na rodzinie, dokumentacji medycznej, lekarzu prowadzącym albo skali Lawtona wynika często z myślenia, że informacje pośrednie są bardziej wiarygodne niż sam pacjent. W tej sytuacji to nie jest dobre podejście. Pacjent leżący, ale z logicznym kontaktem słownym, powinien być traktowany jako podstawowe źródło danych o swoich aktualnych potrzebach fizjologicznych. Potrzeba wydalania jest zwykle bieżąca i dynamiczna: może pojawić się nagle parcie na mocz, zaparcie, ból brzucha, uczucie przepełnienia pęcherza, nietrzymanie moczu albo lęk przed zabrudzeniem łóżka. Tego nie da się najlepiej ocenić wyłącznie z historii choroby ani z rozmowy z lekarzem. Dokumentacja jest ważna, bo pokazuje rozpoznania, bilans płynów, leki moczopędne, zaparcia po opioidach czy wcześniejsze problemy z mikcją, ale nie zastępuje aktualnego wywiadu przy łóżku. Rodzina może pomóc, szczególnie gdy pacjent ma zaburzenia świadomości, afazję albo demencję, jednak tutaj chory potrafi rozmawiać logicznie. Pomijanie go byłoby też niezgodne z zasadą poszanowania autonomii i godności. Rozmowa z pielęgniarką może być uzupełnieniem, ale skala Lawtona ocenia głównie złożone czynności dnia codziennego, takie jak używanie telefonu, zakupy czy gospodarowanie pieniędzmi, a nie bezpośrednio niezaspokojoną potrzebę oddania moczu lub stolca. Typowy błąd to mylenie ogólnej oceny samodzielności z rozpoznaniem konkretnej potrzeby fizjologicznej tu i teraz. W praktyce najpierw obserwujemy pacjenta i pytamy jego samego, a dopiero potem, jeśli trzeba, sięgamy po źródła dodatkowe.