Prześcielając łóżko pacjenta, który przebywa poza salą chorych, należy
Założenie rękawiczek jednorazowych jest tu kluczowe, bo podczas prześcielania łóżka ma się kontakt z pościelą używaną przez pacjenta, a więc potencjalnie z potem, złuszczonym naskórkiem, wydzielinami albo drobnoustrojami. Nawet jeśli pościel wygląda czysto, w praktyce traktuje się ją jako materiał mogący przenosić zakażenia. Zgodnie z zasadami profilaktyki zakażeń i standardami higieny pracy personel powinien stosować środki ochrony indywidualnej zawsze wtedy, gdy istnieje ryzyko kontaktu z materiałem biologicznym lub zanieczyszczoną bielizną. Moim zdaniem to jedna z tych prostych czynności, które bardzo pokazują profesjonalizm opiekuna: najpierw higiena rąk, potem rękawiczki, spokojne zdjęcie brudnej pościeli bez strzepywania jej w powietrzu, ułożenie jej w odpowiednim worku i ponowna higiena rąk po zakończeniu. Nie chodzi tylko o ochronę pacjenta, ale też o ochronę opiekuna i innych osób na oddziale. Prześcielając łóżko pacjenta przebywającego poza salą, wykorzystujemy moment, gdy łóżko jest puste, aby zrobić to sprawnie, ergonomicznie i bez narażania chorego na wychłodzenie czy dyskomfort. Rękawiczki nie zastępują mycia ani dezynfekcji rąk, ale są ważnym elementem bariery ochronnej. W dobrej praktyce nie odkłada się użytej pościeli na krzesło, stolik czy podłogę, bo wtedy łatwo przenieść zanieczyszczenia na czyste powierzchnie. Niby drobiazg, a w opiece medycznej takie drobiazgi mają duże znaczenie.
Przy prześcielaniu łóżka pacjenta łatwo pomylić czynność zasadniczą z czynnościami wykonywanymi tylko w określonych sytuacjach. Zmiana całej pościeli nie zawsze jest obowiązkowa za każdym razem, gdy pacjent jest poza salą. Robi się ją według planu higienicznego, po zabrudzeniu, zawilgoceniu, skażeniu materiałem biologicznym albo gdy wymaga tego stan chorego i procedury oddziału. Myślenie, że każde prześcielanie oznacza automatycznie wymianę wszystkiego, jest dość częste, ale w praktyce ważna jest ocena czystości bielizny i polecenia personelu. Przykrycie pościeli rozłożonym kocem też nie rozwiązuje problemu higienicznego. Koc może co najwyżej chronić łóżko przed kurzem w pewnych sytuacjach organizacyjnych, ale nie jest podstawowym standardem bezpiecznego prześcielania i nie zabezpiecza opiekuna przed kontaktem z zanieczyszczoną bielizną. Dezynfekcja materaca przed każdym pościeleniem również nie jest rutynowym wymogiem. Materac dezynfekuje się, gdy jest zabrudzony, skażony, po wypisie pacjenta, przy izolacji zakaźnej albo zgodnie z procedurą placówki. Nadużywanie dezynfekcji bez wskazań nie zastępuje poprawnej techniki pracy, a czasem daje fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Najważniejszy element w tej sytuacji to zastosowanie rękawiczek jednorazowych, połączone z higieną rąk i prawidłowym postępowaniem z brudną bielizną. Z mojego doświadczenia uczniowie często skupiają się na widocznej czystości łóżka, a mniej na niewidocznych drobnoustrojach. A właśnie one są tu największym problemem. Dlatego standardy przeciwepidemiczne kładą nacisk na środki ochrony indywidualnej, niepotrząsanie pościelą, ograniczanie rozsiewania drobnoustrojów i odkładanie bielizny od razu do właściwego worka lub pojemnika.