Pacjentowi unieruchomionemu w łóżku z niedowładem połowiczym lewostronnym opiekun medyczny powinien ustawić szafkę przy łóżku po stronie
Szafkę należy ustawić po stronie lewej, czyli po stronie niedowładu, ale tak, żeby była realnie w zasięgu pacjenta. W opiece nad osobą po udarze lub z niedowładem połowiczym ważne jest nie tylko wyręczanie, ale też aktywizowanie chorej strony ciała. Ustawienie przedmiotów codziennego użytku po stronie niedowładnej zachęca pacjenta do odwracania głowy, kierowania wzroku, lekkiego skrętu tułowia i prób włączania kończyny porażonej lub niedowładnej do aktywności. To jest zgodne z zasadami usprawniania neurologicznego i profilaktyki tzw. zaniedbywania strony chorej. Moim zdaniem to jeden z tych szczegółów, które w praktyce robią dużą różnicę.
Przykład: jeśli pacjent ma niedowład lewostronny, kubek, chusteczki, okulary czy dzwonek można ustawić po lewej stronie, ale stabilnie, blisko, bez ryzyka zsunięcia się z blatu. Opiekun medyczny powinien też obserwować, czy pacjent rzeczywiście potrafi bezpiecznie sięgnąć po daną rzecz. Nie chodzi o to, żeby go męczyć, tylko żeby tworzyć warunki do rehabilitacji w zwykłych czynnościach dnia codziennego. Dobra praktyka to łączenie bezpieczeństwa z aktywizacją: łóżko zabezpieczone, szafka ustawiona blisko, przedmioty uporządkowane, a pacjent zachęcany do patrzenia i działania po stronie niedowładnej.
Przykład: jeśli pacjent ma niedowład lewostronny, kubek, chusteczki, okulary czy dzwonek można ustawić po lewej stronie, ale stabilnie, blisko, bez ryzyka zsunięcia się z blatu. Opiekun medyczny powinien też obserwować, czy pacjent rzeczywiście potrafi bezpiecznie sięgnąć po daną rzecz. Nie chodzi o to, żeby go męczyć, tylko żeby tworzyć warunki do rehabilitacji w zwykłych czynnościach dnia codziennego. Dobra praktyka to łączenie bezpieczeństwa z aktywizacją: łóżko zabezpieczone, szafka ustawiona blisko, przedmioty uporządkowane, a pacjent zachęcany do patrzenia i działania po stronie niedowładnej.
W tym pytaniu łatwo pomyśleć, że skoro lewa strona ciała jest słabsza, to wszystkie przedmioty trzeba automatycznie ustawić po prawej, czyli po stronie sprawniejszej. Takie myślenie jest zrozumiałe, bo opiekun chce ułatwić pacjentowi wykonanie czynności i zmniejszyć ryzyko frustracji. Problem polega na tym, że przy niedowładzie połowiczym nadmierne organizowanie otoczenia tylko po stronie zdrowej może utrwalać unikanie strony chorej. Pacjent mniej patrzy w tę stronę, mniej obraca głowę i tułów, rzadziej próbuje angażować niedowładną kończynę. W praktyce rehabilitacyjnej mówi się czasem o wyuczonym nieużywaniu, i to naprawdę ma znaczenie.
Ustawienie szafki po prawej stronie w zasięgu ręki byłoby wygodne krótkoterminowo, ale nie wspiera prawidłowej aktywizacji neurologicznej u osoby z lewostronnym niedowładem. Oczywiście trzeba zachować zdrowy rozsądek: jeżeli pacjent nie kontroluje tułowia albo jest bardzo osłabiony, opiekun nie zostawia przedmiotów tak, by chory musiał się niebezpiecznie wychylać. Jednak sama zasada jest taka, że bodźce i wyposażenie warto lokować po stronie objętej niedowładem, w bezpiecznym zasięgu.
Jeszcze mniej prawidłowe jest ustawianie szafki na wysokości stóp, niezależnie czy po stronie prawej, czy lewej. Pacjent leżący w łóżku nie ma wtedy swobodnego dostępu do potrzebnych rzeczy, może próbować się nadmiernie wyciągać, zsuwać w łóżku albo wykonywać skręty zwiększające ryzyko upadku i urazu. Z mojego doświadczenia takie ustawienie po prostu przeszkadza w opiece: trudniej podać wodę, chusteczki, okulary czy przybory higieniczne, a pacjent traci poczucie samodzielności. Dobre ułożenie otoczenia ma być funkcjonalne, bezpieczne i rehabilitujące, a nie tylko przypadkowo wygodne dla personelu.
Ustawienie szafki po prawej stronie w zasięgu ręki byłoby wygodne krótkoterminowo, ale nie wspiera prawidłowej aktywizacji neurologicznej u osoby z lewostronnym niedowładem. Oczywiście trzeba zachować zdrowy rozsądek: jeżeli pacjent nie kontroluje tułowia albo jest bardzo osłabiony, opiekun nie zostawia przedmiotów tak, by chory musiał się niebezpiecznie wychylać. Jednak sama zasada jest taka, że bodźce i wyposażenie warto lokować po stronie objętej niedowładem, w bezpiecznym zasięgu.
Jeszcze mniej prawidłowe jest ustawianie szafki na wysokości stóp, niezależnie czy po stronie prawej, czy lewej. Pacjent leżący w łóżku nie ma wtedy swobodnego dostępu do potrzebnych rzeczy, może próbować się nadmiernie wyciągać, zsuwać w łóżku albo wykonywać skręty zwiększające ryzyko upadku i urazu. Z mojego doświadczenia takie ustawienie po prostu przeszkadza w opiece: trudniej podać wodę, chusteczki, okulary czy przybory higieniczne, a pacjent traci poczucie samodzielności. Dobre ułożenie otoczenia ma być funkcjonalne, bezpieczne i rehabilitujące, a nie tylko przypadkowo wygodne dla personelu.