Starsza osoba od kilku dni przebywa w zakładzie opiekuńczym. Jest zagubiona, obawia się o swoje zdrowie. Nie utrzymuje kontaktu z rodziną. Jakie wsparcie jest potrzebne podopiecznemu?
W tej sytuacji najtrafniejsze jest wsparcie emocjonalne, bo opis pokazuje głównie lęk, zagubienie i osamotnienie podopiecznego. Starsza osoba od kilku dni przebywa w zakładzie opiekuńczym, więc może przeżywać stres adaptacyjny: nowe miejsce, nowe osoby, inny rytm dnia, brak kontaktu z rodziną i obawa o własne zdrowie. Dobre postępowanie opiekuna polega tu na spokojnej rozmowie, aktywnym słuchaniu, okazywaniu cierpliwości, zapewnieniu poczucia bezpieczeństwa i byciu obecnym przy pacjencie, nie tylko fizycznie, ale też psychicznie. W praktyce można powiedzieć: widzę, że się pani martwi, porozmawiajmy chwilę, albo pomóc ustalić stały plan dnia, pokazać gdzie co się znajduje, zachęcić do kontaktu z rodziną, jeśli jest to możliwe. Zgodnie z dobrą praktyką opiekuńczą trzeba obserwować nastrój, reakcje, sen, apetyt i zgłaszać zespołowi, gdy lęk się nasila. Moim zdaniem to często najważniejsza część opieki, bo człowiek w nowej placówce najpierw potrzebuje poczuć, że nie został sam.
Wybór wsparcia materialnego, instrumentalnego albo informacyjnego wynika zwykle z tego, że patrzymy na sytuację zbyt zadaniowo. Oczywiście osoba starsza może potrzebować różnych form pomocy, ale w tym opisie najważniejsze są emocje: zagubienie, niepokój o zdrowie i brak kontaktu z rodziną. Wsparcie materialne dotyczy raczej pomocy rzeczowej lub finansowej, na przykład zapewnienia odzieży, środków higienicznych, leków czy dofinansowania. Tutaj nie ma informacji, że podopiecznemu brakuje rzeczy albo środków do życia. Wsparcie instrumentalne oznacza pomoc w konkretnych czynnościach, na przykład w toalecie, karmieniu, przemieszczaniu się, załatwianiu spraw organizacyjnych. Jest ono ważne w opiece długoterminowej, ale samo wykonanie czynności nie rozwiązuje lęku i osamotnienia. Wsparcie informacyjne polega na przekazaniu wiedzy, wyjaśnień, instrukcji, np. o planie dnia, leczeniu czy zasadach pobytu w placówce. Ono może być dodatkiem, bo wyjaśnienie sytuacji zmniejsza napięcie, ale nie jest sednem problemu. Typowy błąd polega na tym, że mylimy potrzebę orientacji w nowym miejscu z potrzebą emocjonalnego zaopiekowania. Dobry opiekun powinien najpierw zauważyć stan psychiczny człowieka, nawiązać spokojny kontakt, dać poczucie bezpieczeństwa i dopiero potem uzupełniać informacje lub organizować inne formy pomocy. Z mojego doświadczenia, nawet krótka życzliwa rozmowa potrafi mocno obniżyć napięcie u osoby świeżo przyjętej do placówki.