Która z wymienionych zasad nie obowiązuje opiekuna medycznego podczas zmiany bielizny pościelowej obłożnie choremu?
W tej sytuacji odpowiedź „Angażowanie chorego do pomocy” jest właściwa, bo nie jest to zasada obowiązująca zawsze podczas zmiany bielizny pościelowej u chorego obłożnie. Aktywizowanie pacjenta jest ogólnie dobrą praktyką w opiece, ale tylko wtedy, gdy stan chorego na to pozwala i nie zwiększa ryzyka bólu, duszności, upadku, wysunięcia wkłucia, drenów czy pogorszenia samopoczucia. Przy osobie leżącej priorytetem opiekuna medycznego jest ocena stanu chorego, zapewnienie bezpieczeństwa, intymności, wygody oraz wykonanie czynności sprawnie i zgodnie z zasadami ergonomii. Z mojego doświadczenia, przy ciężko chorych pacjentach czasem lepiej poprosić tylko o drobny ruch, np. lekkie odwrócenie głowy, a resztę zrobić samodzielnie albo z pomocą drugiej osoby. Przed zmianą pościeli trzeba sprawdzić, czy pacjent ma ból, zawroty głowy, ograniczenia ruchowe, cewnik, dren, wenflon, opatrunki lub ryzyko odleżyn. Dobra praktyka to także zabezpieczenie łóżka, opuszczenie go na odpowiednią wysokość, podniesienie barierek gdy trzeba, unikanie fałd i okruchów w prześcieradle oraz ułożenie chorego w wygodnej pozycji po zakończeniu czynności.
W tym pytaniu łatwo pomylić ogólną zasadę aktywizacji pacjenta z obowiązkiem wykonywanym w każdej sytuacji. W opiece nad osobą chorą rzeczywiście warto podtrzymywać samodzielność, zachęcać do udziału w prostych czynnościach i nie wyręczać bez potrzeby. Ale przy zmianie bielizny pościelowej u chorego obłożnie nie można automatycznie zakładać, że pacjent ma pomagać. Taki chory może być osłabiony, po zabiegu, z niedowładem, bólem, dusznością, zaburzeniami świadomości albo z podłączonym sprzętem medycznym. Wtedy angażowanie go na siłę byłoby nie tylko nieprofesjonalne, ale czasem po prostu niebezpieczne. Moim zdaniem to jest częsty błąd myślowy: skoro aktywizacja jest dobra, to zawsze trzeba jej wymagać. A w praktyce najpierw oceniamy możliwości pacjenta, a dopiero potem ewentualnie prosimy o współpracę. Zapoznanie się ze stanem chorego jest konieczne, bo opiekun musi wiedzieć, czy można pacjenta obracać, czy ma ból, opatrunki, cewnik, wkłucie, ryzyko odleżyn albo ograniczenia zalecone przez personel pielęgniarski. Zapewnienie bezpieczeństwa również jest podstawą: chodzi o stabilne ułożenie, zabezpieczenie przed upadkiem, właściwą technikę obracania, ochronę skóry i kontrolę przewodów medycznych. Dbanie o wygodę chorego też obowiązuje, bo pościel powinna być sucha, czysta, bez fałd, dobrze naciągnięta i nie może powodować ucisku. Właściwą odpowiedzią jest więc „Angażowanie chorego do pomocy”, ponieważ jest to działanie zależne od stanu pacjenta, a nie bezwzględna zasada podczas tej czynności.